آرشیو نوشته‌ها

مقالات فارسی

این صفحه فهرست یکپارچه‌ی نوشته‌ها و بخش‌های پژوهشی فرقان است. بعضی پیوندها مقاله یا رساله‌ی مستقیم‌اند، و بعضی به بخشی می‌رسند که چند نوشته درون خود دارد.

رساله‌ی بلند

زکات و تحریف تاریخی آن: از تزکیه قرآنی تا مالیات دینی، تکفیر و اقتدار سیاسی

مطالعه‌ای قرآن‌محور درباره زکات، صدقه، انفاق، مصارف قرآنی، نسبت زکات با مالیات، جنگ‌های رده، فقه زکات، و خطر تبدیل یک نهاد تزکیه به ابزار اقتدار سیاسی.

قرآن زکات صدقه عدالت اجتماعی تکفیر

مقاله

عجله و شتاب انسان در پرتو قرآن

نقدی قرآن‌محور بر شتاب‌زدگی آخرالزمانی در زندگی دینی و سیاسی، انتظار منجی، مسئولیت انسان، عدالت، عمل صالح، و خطر قربانی‌کردن انسان زنده در برابر خبرهای غیبی.

قرآن عجله استعجال آخرالزمان عمل صالح

رساله‌ی بلند

کتاب ربا (فراتر از مفهوم سود)

خوانشی قرآن‌محور از ربا، پول، قرض، بانکداری، تورم، مالکیت، خطرپذیری و عدالت اجتماعی؛ با تمرکز بر این پرسش که ربا فقط «سود» نیست، بلکه الگویی از افزایش بر پایه‌ی نیاز، نابرابری، و انتقال خطر به طرف ضعیف‌تر است.

قرآن ربا اقتصاد قرض عدالت

رساله‌ی بلند

مؤمن یا مسلمان؟ بازگشت از هویت مذهبی به حقیقت ایمان در قرآن

رساله‌ای قرآن‌محور درباره تفاوت ایمان و تسلیم، معیار نجات، جایگاه اهل کتاب و صابئین، افق ابراهیمی، و بازگشت از برچسب‌های مذهبی به حقیقت ایمان، عمل صالح و مسئولیت انسان در برابر آن معبود یگانه.

قرآن ایمان مسلمان مؤمن اهل کتاب عمل صالح

مقاله

خلط مفهوم اطاعت از رسول با اطاعت از احادیث و روایات متفرقه؛ ایجاد دین و فرقه‌های موازی با آیین قرآن

بررسی خلط میان اطاعت از رسول در مقام ابلاغ وحی و اطاعت از روایت‌های متأخر منسوب به رسول؛ و اینکه چگونه روایت‌محوری می‌تواند دین و فرقه‌های موازی با آیین قرآن بسازد.

قرآن اطاعت از رسول حدیث روایات مرجعیت قرآن

مقاله

باغ عدن؛ محل تکامل و رشد

تأملی قرآن‌محور درباره باغ آغازین آدم، خطا، توبه، هبوط، اختیار، و تفاوت راه آدم با منطق ابلیس.

قرآن آدم توبه اختیار هبوط

مقاله

چرا فساد انسان فقط در زمین است؟ نقد اتمسفیر انگاری هفت آسمان

بررسی تفاوت زبانی قرآن در نسبت دادن فساد به زمین و تسبیح به آسمان‌ها، و نقد علمی و متنی فرضیه انطباق هفت آسمان بر لایه‌های اتمسفر در پرتو داستان خلافت.

قرآن کیهان‌شناسی محیط زیست خلافت هفت آسمان

مقاله

چندهمسری در پرتو قرآن

بررسی چندهمسری بر اساس زمینه آیات یتیمان، عدالت، پیمان ازدواج، و جلوگیری از ظلم در خانواده.

قرآن خانواده عدالت یتیمان

مقاله

قطع دست دزد در قرآن

بررسی قرآن‌محور آیه سرقت در مائده، معنای قطع و ید، تفاوت سرقت با محاربه، و امکان فهم حکم به‌عنوان قطع دسترسی، ابزار و قدرت سرقت.

قرآن سرقت عدالت مائده

مقاله

ازدواج قرآنی

تأملی درباره نکاح قرآنی به‌عنوان راهی برای عبور از نیازهای زیستی به سوی سکینه، کرامت، مسئولیت و بلوغ معنوی.

قرآن ازدواج نکاح خانواده سکینه

بخش پژوهشی

واژه‌شناسی قرآن

بررسی واژه‌های کلیدی قرآن، ریشه‌ها، معناها، کاربردها، و نکات زبانی.

واژه‌ها ریشه‌ها زبان قرآن

بخش پژوهشی

کامل بودن قرآن

مقاله‌هایی درباره کامل بودن، محفوظ بودن، بسنده بودن، و معیار نهایی بودن قرآن.

قرآن مرجعیت حدیث

بخش پژوهشی

توحید

تأملاتی درباره یگانگی خداوند و رد مرجعیت‌های باطل.

توحید مرجعیت ایمان

بخش پژوهشی

نام‌های الهی

مقاله‌هایی درباره نام‌ها و صفات آن معبود یگانه.

شناخت خداوند نام‌ها صفات

بخش پژوهشی

نقد بر احادیث

بررسی احادیث با معیار و مرجعیت قرآن.

حدیث قرآن سنجش روایت‌ها

بخش پژوهشی

صلات در قرآن

تأملاتی درباره صلات بر اساس زبان و ساختار قرآن.

صلات عبادت زبان قرآن