ریشه قرآنی ق ث أ
نوعی میوه یا سبزی خوردنی شبیه خیار.
۱. معرفی کوتاه ریشه
ریشه ق ث أ در کاربرد عربی و قرآنی به نوعی میوه یا سبزی خوردنی اشاره دارد که به خیار یا گیاهان مشابه آن نزدیک است.
این ریشه به یک مصداق مشخص از روییدنیهای زمین اشاره دارد، نه به یک دسته کلی از گیاهان. بنابراین، برخلاف برخی ریشهها که معنای گسترده دارند، ق ث أ بیشتر به یک نوع خوراکی معین مربوط است.
هسته معنایی ریشه را میتوان چنین بیان کرد:
ق ث أ بر نوعی میوه یا سبزی خوردنی شبیه خیار دلالت دارد.
۲. صورتها و مشتقهای مهم ریشه
قِثَّاء
نوعی میوه یا سبزی خوردنی شبیه خیار.
قِثَّائِهَا
خیارها یا میوههای مشابه آن که از زمین میرویند.
۳. کارتهای قابل ارجاع برای مشتقهای قرآنی
۴. هسته معنایی ریشه
هسته این ریشه بر یک عنصر اصلی استوار است:
اشاره به یک نوع مشخص از خوراکی گیاهی؛
شباهت به خیار یا گیاهان همخانواده آن؛
قرارگرفتن در میان محصولات خوراکی زمین.
این ریشه برخلاف ریشههایی مانند ب ق ل، معنای کلی «سبزی» ندارد، بلکه به یک مصداق خاص اشاره میکند.
۵. تصویر مادی ریشه
تصویر مادی این ریشه، میوهای کشیده و آبدار است که از زمین میروید و بهصورت تازه مصرف میشود.
این تصویر شامل ویژگیهایی مانند:
تازگی و آبدار بودن؛
مصرف مستقیم بهعنوان خوراک؛
رشد در زمین بهعنوان یکی از محصولات کشاورزی.
۶. کاربرد ریشه در زبان عربی
در زبان عربی، «قِثَّاء» به نوعی خیار یا گیاه مشابه آن گفته میشود که بهعنوان خوراک مصرف میشود.
این واژه بهطور خاص به یک نوع محصول کشاورزی اشاره دارد و در برابر واژههای کلیتر مانند «بقل» قرار میگیرد.
۷. کاربرد قرآنی ریشه
وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَىٰ لَنْ نَصْبِرَ عَلَىٰ طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا
و هنگامی که گفتید: ای موسی، ما بر یک نوع غذا شکیبا نیستیم؛ پس از پروردگارت بخواه تا برای ما از آنچه زمین میرویاند، از سبزیهایش، خیارش، سیر یا گندمش، عدسش و پیازش بیرون آورد.
در این آیه، «قِثَّائِهَا» در کنار دیگر محصولات زمین آمده است و بهطور خاص به خیار یا میوهای مشابه آن اشاره دارد.
این کاربرد نشان میدهد که قثاء یکی از مصادیق مشخص خوراکیهای زمینی است که در کنار دیگر محصولات مانند سبزیها، عدس و پیاز ذکر شده است.
۸. نکات معنایی
قثاء به یک نوع مشخص از خوراکی گیاهی اشاره دارد، نه به یک دسته کلی؛
این واژه به خیار یا گیاهان مشابه آن نزدیک است؛
در کاربرد قرآنی، در کنار دیگر محصولات زمین آمده و بخشی از تنوع خوراکیها را نشان میدهد.
۹. جمعبندی
ریشه ق ث أ در قرآن به نوعی میوه یا سبزی خوردنی شبیه خیار اشاره دارد که از زمین میروید و بهصورت مستقیم مصرف میشود.
تعریف نهایی ریشه چنین است:
ق ث أ بر نوعی میوه یا سبزی خوردنی شبیه خیار دلالت دارد.