به نام آن معبود یگانه؛ فرارحمن، با رحمت فراگیر؛ فرارحیم، با رحمت ویژه.
آل عمران ۳:۱
الف، لام، میم.
آل عمران ۳:۲
آن معبود یگانه، معبودی جز او نیست؛ زنده و برپادارنده است.
آل عمران ۳:۳
کتاب را به حق بر تو نازل کرد، تصدیق‌کنندهٔ آنچه پیش روی آن است؛ و تورات و انجیل را فروفرستاد،
آل عمران ۳:۴
ۗ ۗ
پیش از این، هدایتی برای مردم؛ و فرقان را نازل کرد. بی‌گمان کسانی که به آیات آن معبود یگانه کفر ورزیدند، عذابی سخت دارند؛ و آن معبود یگانه شکست‌ناپذیر و دارای کیفر است.
آل عمران ۳:۵
بی‌گمان هیچ چیز در زمین و آسمان بر آن معبود یگانه پنهان نمی‌ماند.
آل عمران ۳:۶
ۚ
اوست که شما را در رحم‌ها هرگونه بخواهد صورت می‌بخشد؛ معبودی جز او نیست؛ شکست‌ناپذیر و حکیم است.
آل عمران ۳:۷
ۖ ۗ ۗ ۗ
اوست که کتاب را بر تو نازل کرد؛ بخشی از آن آیات استوارند که بنیاد کتاب‌اند، و برخی دیگر چندپهلو. اما کسانی که در دل‌هایشان کژی است، آنچه را از آن چندپهلوست دنبال می‌کنند، در جست‌وجوی فتنه و در جست‌وجوی تأویل آن؛ و تأویلش را جز آن معبود یگانه نمی‌داند. و استواران در دانش می‌گویند: به آن ایمان آوردیم؛ همه از نزد پروردگار ماست. و جز خردمندان یادآور نمی‌شوند.
آل عمران ۳:۸
ۚ
پروردگار ما، پس از آنکه هدایتمان کردی دل‌هایمان را کج مگردان و از نزد خود رحمتی به ما ببخش؛ بی‌گمان تو بسیار بخشنده‌ای.
آل عمران ۳:۹
ۚ
پروردگار ما، بی‌گمان تو مردم را برای روزی که شکی در آن نیست گرد می‌آوری؛ بی‌گمان آن معبود یگانه از وعده تخلف نمی‌کند.
آل عمران ۳:۱۰
ۖ
بی‌گمان کسانی که کفر ورزیدند، اموال و فرزندانشان در برابر آن معبود یگانه هیچ سودی به آنان نمی‌رساند؛ و آنان سوخت آتش‌اند.
آل عمران ۳:۱۱
ۚ ۗ
همچون شیوهٔ خاندان فرعون و کسانی که پیش از آنان بودند؛ آیات ما را دروغ شمردند، پس آن معبود یگانه آنان را به گناهانشان گرفت؛ و آن معبود یگانه سخت‌کیفر است.
آل عمران ۳:۱۲
ۚ
به کسانی که کفر ورزیدند بگو: شکست خواهید خورد و به سوی جهنم گرد آورده خواهید شد؛ و چه بد بستری است.
آل عمران ۳:۱۳
ۖ ۚ ۗ
در دو گروهی که به هم رسیدند، نشانه‌ای برای شما بود: گروهی در راه آن معبود یگانه می‌جنگید و گروهی دیگر کافر بود؛ آنان را به چشم، دو برابر خود می‌دیدند. و آن معبود یگانه هر که را بخواهد با یاری خود نیرو می‌بخشد؛ بی‌گمان در این عبرتی برای صاحبان بینش است.
آل عمران ۳:۱۴
ۗ ۖ
دوست داشتن خواستنی‌ها، از زنان و پسران و انبوه‌های انباشتهٔ طلا و نقره و اسب‌های نشان‌دار و دام‌ها و کشتزار، برای مردم آراسته شده است. این بهرهٔ زندگی دنیاست؛ و نیکویی بازگشت نزد آن معبود یگانه است.
آل عمران ۳:۱۵
ۚ ۗ
بگو: آیا شما را از بهتر از اینها خبر دهم؟ برای کسانی که پرهیزگار شدند، نزد پروردگارشان باغ‌هایی است که نهرها از زیر آنها روان است، در آنها ماندگارند، و همسرانی پاک‌شده و خشنودی‌ای از آن معبود یگانه؛ و آن معبود یگانه به بندگان بیناست.
آل عمران ۳:۱۶
کسانی که می‌گویند: پروردگار ما، بی‌گمان ایمان آوردیم؛ پس گناهانمان را بیامرز و ما را از عذاب آتش نگاه دار.
آل عمران ۳:۱۷
شکیبایان و راستگویان و فرمانبرداران و انفاق‌کنندگان و آمرزش‌خواهان در سحرگاهان.
آل عمران ۳:۱۸
ۚ
آن معبود یگانه گواهی داد که معبودی جز او نیست، و فرشتگان و صاحبان دانش نیز؛ او برپادارندهٔ داد است. معبودی جز او نیست؛ شکست‌ناپذیر و حکیم است.
آل عمران ۳:۱۹
ۗ ۗ
بی‌گمان دین نزد آن معبود یگانه تسلیم شدن است؛ و کسانی که کتاب داده شدند، جز پس از آنکه دانش به آنان رسید، از سر تعدی میان خود اختلاف نکردند. و هر که به آیات آن معبود یگانه کفر ورزد، بی‌گمان آن معبود یگانه زودحساب است.
آل عمران ۳:۲۰
ۗ ۚ ۖ ۗ
پس اگر با تو بحث کردند، بگو: روی خود را برای آن معبود یگانه تسلیم کردم، و هر که از من پیروی کرد نیز. و به کسانی که کتاب داده شدند و به امّی‌ها بگو: آیا تسلیم شده‌اید؟ پس اگر تسلیم شدند، هدایت یافته‌اند؛ و اگر روی گرداندند، تنها رساندن پیام بر عهدهٔ توست؛ و آن معبود یگانه به بندگان بیناست.
آل عمران ۳:۲۱
بی‌گمان کسانی که به آیات آن معبود یگانه کفر می‌ورزند و پیامبران را به ناحق می‌کشند و از مردم کسانی را که به داد فرمان می‌دهند می‌کشند، آنان را به عذابی دردناک بشارت بده.
آل عمران ۳:۲۲
آنان کسانی‌اند که کردارهایشان در دنیا و آخرت تباه شده است؛ و یاورانی ندارند.
آل عمران ۳:۲۳
آیا کسانی را ندیدی که بهره‌ای از کتاب داده شدند؟ به کتاب آن معبود یگانه فراخوانده می‌شوند تا میانشان داوری کند، سپس گروهی از آنان روی می‌گردانند و رویگردان‌اند.
آل عمران ۳:۲۴
ۖ
این از آن روست که گفتند: آتش جز روزهایی شمرده به ما نمی‌رسد؛ و آنچه می‌بافتند آنان را در دینشان فریب داد.
آل عمران ۳:۲۵
پس چگونه خواهد بود آنگاه که آنان را برای روزی که شکی در آن نیست گرد آوریم، و به هر کس آنچه کسب کرده به‌تمامی داده شود و بر آنان ستم نرود؟
آل عمران ۳:۲۶
ۖ ۖ
بگو: بار خدایا، مالک فرمانروایی، فرمانروایی را به هر که بخواهی می‌دهی و از هر که بخواهی می‌گیری؛ هر که را بخواهی عزت می‌دهی و هر که را بخواهی خوار می‌کنی. نیکی به دست توست؛ بی‌گمان تو بر هر چیز توانایی.
آل عمران ۳:۲۷
ۖ ۖ
شب را در روز درمی‌آوری و روز را در شب درمی‌آوری؛ زنده را از مرده بیرون می‌آوری و مرده را از زنده بیرون می‌آوری؛ و هر که را بخواهی بی‌حساب روزی می‌دهی.
آل عمران ۳:۲۸
ۖ ۗ ۗ
مؤمنان نباید کافران را به جای مؤمنان سرپرست بگیرند؛ و هر که چنین کند، در هیچ چیز با آن معبود یگانه پیوندی ندارد، مگر آنکه از آنان برای حفظ خود پروا کنید. و آن معبود یگانه شما را از خود برحذر می‌دارد؛ و بازگشت به سوی آن معبود یگانه است.
آل عمران ۳:۲۹
ۗ ۗ
بگو: اگر آنچه را در سینه‌هایتان است پنهان یا آشکار کنید، آن معبود یگانه آن را می‌داند؛ و آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است می‌داند؛ و آن معبود یگانه بر هر چیز تواناست.
آل عمران ۳:۳۰
ۗ ۗ
روزی که هر کس آنچه از نیکی کرده حاضر می‌یابد، و دربارهٔ آنچه از بدی کرده آرزو می‌کند کاش میان او و آن فاصله‌ای دور بود. و آن معبود یگانه شما را از خود برحذر می‌دارد؛ و آن معبود یگانه با بندگان مهربان است.
آل عمران ۳:۳۱
ۗ
بگو: اگر آن معبود یگانه را دوست می‌دارید، از من پیروی کنید تا آن معبود یگانه شما را دوست بدارد و گناهانتان را بیامرزد؛ و آن معبود یگانه آمرزنده و مهربان است.
آل عمران ۳:۳۲
ۖ
بگو: از آن معبود یگانه و فرستاده فرمان برید؛ پس اگر روی گرداندند، بی‌گمان آن معبود یگانه کافران را دوست نمی‌دارد.
آل عمران ۳:۳۳
بی‌گمان آن معبود یگانه آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برگزید،
آل عمران ۳:۳۴
ۗ
نسلی که برخی از برخی دیگرند؛ و آن معبود یگانه شنوا و داناست.
آل عمران ۳:۳۵
ۖ
آنگاه که زن عمران گفت: پروردگار من، آنچه در شکم من است آزادشده برای تو نذر کردم؛ پس از من بپذیر؛ بی‌گمان تو شنوا و دانایی.
آل عمران ۳:۳۶
ۖ
پس چون او را زایید، گفت: پروردگار من، او را دختر زاییدم؛ و آن معبود یگانه به آنچه زاییده بود داناتر بود؛ و پسر همچون دختر نیست. و او را مریم نامیدم و او و نسلش را از شیطان رانده‌شده در پناه تو می‌گذارم.
آل عمران ۳:۳۷
ۖ ۖ ۖ ۖ
پس پروردگارش او را به پذیرشی نیکو پذیرفت و به رویشی نیکو رویاند و زکریا را سرپرست او کرد. هر بار زکریا در محراب نزد او می‌رفت، نزدش روزی‌ای می‌یافت. گفت: ای مریم، این از کجا برای توست؟ گفت: از نزد آن معبود یگانه است؛ بی‌گمان آن معبود یگانه هر که را بخواهد بی‌حساب روزی می‌دهد.
آل عمران ۳:۳۸
ۖ ۖ
آنجا زکریا پروردگارش را خواند؛ گفت: پروردگار من، از نزد خود نسلی پاکیزه به من ببخش؛ بی‌گمان تو شنوای دعایی.
آل عمران ۳:۳۹
پس فرشتگان او را ندا دادند، در حالی که در محراب ایستاده صلات می‌گزارد: آن معبود یگانه تو را به یحیی بشارت می‌دهد، تصدیق‌کنندهٔ کلمه‌ای از آن معبود یگانه و بزرگوار و خویشتن‌دار و پیامبری از شایستگان.
آل عمران ۳:۴۰
ۖ
گفت: پروردگار من، چگونه مرا پسری باشد، در حالی که پیری به من رسیده و زنم نازاست؟ گفت: چنین است؛ آن معبود یگانه هر چه بخواهد انجام می‌دهد.
آل عمران ۳:۴۱
ۖ ۗ
گفت: پروردگار من، نشانه‌ای برایم قرار بده. گفت: نشانهٔ تو این است که سه روز جز با اشاره با مردم سخن نگویی؛ و پروردگارت را بسیار یاد کن و شامگاه و بامداد تسبیح گوی.
آل عمران ۳:۴۲
و آنگاه که فرشتگان گفتند: ای مریم، بی‌گمان آن معبود یگانه تو را برگزیده و پاک کرده و بر زنان جهانیان برگزیده است.
آل عمران ۳:۴۳
ای مریم، برای پروردگارت فرمانبردار باش و سجده کن و با رکوع‌کنندگان رکوع کن.
آل عمران ۳:۴۴
ۚ
این از خبرهای غیب است که به تو وحی می‌کنیم؛ و تو نزد آنان نبودی هنگامی که قلم‌هایشان را می‌افکندند که کدامشان سرپرست مریم شود؛ و نزد آنان نبودی هنگامی که ستیزه می‌کردند.
آل عمران ۳:۴۵
آنگاه که فرشتگان گفتند: ای مریم، آن معبود یگانه تو را به کلمه‌ای از خود بشارت می‌دهد؛ نام او مسیح، عیسی پسر مریم است؛ آبرومند در دنیا و آخرت و از نزدیک‌شدگان.
آل عمران ۳:۴۶
و در گهواره و در میانسالی با مردم سخن می‌گوید و از شایستگان است.
آل عمران ۳:۴۷
ۖ ۚ
گفت: «پروردگارا، چگونه مرا فرزندی باشد، در حالی که بشری به من دست نزده است؟» گفت: «چنین است؛ آن معبود یگانه هرچه بخواهد می‌آفریند. چون کاری را مقرر کند، تنها به آن می‌گوید: باش؛ پس می‌شود.»
آل عمران ۳:۴۸
و به او کتاب و حکمت و تورات و انجیل می‌آموزد.
آل عمران ۳:۴۹
ۖ ۖ ۖ ۚ
و فرستاده‌ای به سوی بنی‌اسرائیل: «من نشانه‌ای از پروردگارتان برای شما آورده‌ام؛ از گِل چیزی به شکل پرنده برای شما می‌سازم، سپس در آن می‌دمم و به اذن آن معبود یگانه پرنده‌ای می‌شود؛ و نابینای مادرزاد و مبتلا به پیسی را بهبود می‌بخشم و مردگان را به اذن آن معبود یگانه زنده می‌کنم؛ و از آنچه می‌خورید و آنچه در خانه‌هایتان ذخیره می‌کنید به شما خبر می‌دهم. اگر مؤمن باشید، در این برای شما نشانه‌ای است.
آل عمران ۳:۵۰
ۚ
و تصدیق‌کنندهٔ آنچه پیش از من از تورات است، و تا برخی از آنچه بر شما حرام شده برایتان حلال کنم؛ و با نشانه‌ای از پروردگارتان نزد شما آمده‌ام. پس از آن معبود یگانه پروا کنید و از من فرمان ببرید.
تأمل ما
عیسی در میان بنی‌اسرائیل، خود را تصدیق‌کنندهٔ تورات معرفی می‌کند و در همان حال، از مأموریت خود برای حلال ساختن برخی ممنوعیت‌های پیشین سخن می‌گوید. برای فهم این دو مسئولیت باید میان وحی نازل‌شده و آنچه در طول نسل‌ها به نام دین در جامعه رواج یافته بود تفاوت گذاشت. همهٔ باورها، احکام و محدودیت‌های مذهبیِ رایج در میان یک قوم، لزوما از کتاب الهی سرچشمه نگرفته‌اند. چه‌بسا فرمانی از خداوند باشد، چه‌بسا محدودیتی را انسانی بر خود قرار داده باشد و چه‌بسا سخن و برداشت پیشوایان مذهبی، به مرور زمان، در جایگاه حکم الهی نشسته باشد. قرآن خود درباره بنی‌اسرائیل شواهدی از این وضعیت‌های متفاوت ارائه می‌کند.
اعلام عیسی در عبارت «وَمُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ» نشان می‌دهد که رسالت او از هدایت پیامبران پیشین جدا نبود. در مائده ۵:۴۶ نیز عیسی فرزند مریم تصدیق‌کنندهٔ تورات معرفی شده و از انجیل به‌عنوان کتابی دارای هدایت و نور یاد می‌شود. بنابراین، عیسی برای انکار وحی پیشین نیامده بود؛ بلکه بر حقیقت الهی آن گواهی می‌داد. اما تصدیق تورات به معنای تأیید تمام سخنان، تفسیرها و سنت‌هایی نبود که انسان‌ها در طول تاریخ به آن نسبت داده بودند. وفاداری به وحی، با تسلیم شدن در برابر هرآنچه به نام وحی رواج یافته، یکسان نیست.
این تفاوت در عبارت «وَلِأُحِلَّ لَكُم بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ» اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. عیسی می‌گوید آمده است تا برخی از آنچه بر بنی‌اسرائیل حرام شده بود، برای آنان حلال سازد. واژهٔ «بَعْضَ» نشان می‌دهد که سخن از برداشتن همه ممنوعیت‌ها نیست، بلکه گشودن بخشی از آنهاست. نکتهٔ مهم دیگر آن است که «حُرِّمَ» فعل مجهول است؛ یعنی آیه نمی‌گوید چه کسی آن موارد را حرام کرده بود. برای شناخت منشأ آن محدودیت‌ها باید به شواهد دیگر قرآن رجوع کرد.
در آل‌عمران ۳:۹۳ آمده است که پیش از نزول تورات، خوراک‌ها برای بنی‌اسرائیل حلال بودند، مگر آنچه اسرائیل بر خود حرام کرده بود. این آیه نمونه‌ای روشن از محدودیتی است که منشأ آن انتخاب خود انسان بوده است. از سوی دیگر، نساء ۴:۱۶۰ و انعام ۶:۱۴۶ از ممنوعیت‌هایی سخن می‌گویند که خود خداوند به سبب ستم و سرکشی گروهی از بنی‌اسرائیل بر آنان مقرر کرده بود. بنابراین، همه محدودیت‌های پیشین منشأ یکسان نداشتند و نمی‌توان آنها را بدون بررسی، احکام همیشگی و عمومی تورات دانست.
در کنار این موارد، قرآن از دخالت صاحبان مرجعیت مذهبی در نسبت دادن سخنان انسانی به خداوند نیز پرده برمی‌دارد. در آل‌عمران ۳:۷۸، گروهی از اهل کتاب سخنانی را چنان عرضه می‌کردند که مردم گمان کنند از کتاب خداوند است، در حالی که از کتاب نبود. در توبه ۹:۳۱ نیز از کسانی سخن می‌رود که احبار و راهبان خود را به جای خداوند ارباب گرفته بودند. این شواهد نشان می‌دهند که در میان گروه‌هایی از اهل کتاب، مرجعیت انسانی تا جایگاهی بالا رفته بود که سخن پیشوای مذهبی می‌توانست در مقام فرمان دینی پذیرفته شود. از این رو، دخالت احبار در پدید آوردن یا تثبیت برخی محدودیت‌های مذهبی، احتمالی دارای پشتوانهٔ قرآنی است؛ هرچند خود آیهٔ ۳:۵۰ مشخص نمی‌کند که کدام ممنوعیت‌های مورد نظر عیسی از سوی احبار ساخته شده بودند.
آنچه از خود سخن عیسی روشن است، گشایش با اذن الهی است. او به مردمی که در میان احکام و محدودیت‌های پیشین زندگی می‌کردند، اعلام می‌کند که بخشی از آنچه بر آنان ممنوع شده بود، اکنون برایشان حلال می‌شود. این گشایش نشان می‌دهد که یک محدودیت دینی را نمی‌توان تنها به سبب قدمت آن، برای همیشه پابرجا دانست. حتی ممنوعیتی که خود خداوند در شرایطی خاص مقرر کرده باشد، می‌تواند با اذن او برداشته شود. همچنین آنچه انسان‌ها بدون اذن الهی به دین افزوده‌اند، نباید به نام وفاداری به خداوند بر مردم تحمیل گردد.
اما همین خطر در میان پیروان عیسی نیز دوباره پدید آمد. قرآن در حدید ۵۷:۲۷ از رأفت و رحمتی سخن می‌گوید که خداوند در دل پیروان او قرار داد؛ سپس از رهبانیتی یاد می‌کند که آنان پدید آوردند، در حالی که خداوند آن را بر ایشان مقرر نکرده بود. پس حتی پس از آمدن پیامبری که بخشی از محدودیت‌های پیشین را برداشت، انسان‌ها بار دیگر شیوه‌ای مذهبی به وجود آوردند که از فرمان مقرر الهی سرچشمه نگرفته بود. ممکن است انسان با نیت جلب رضایت خداوند، راهی دشوار را برای خود برگزیند؛ اما نیت نیک به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که آن راه، تکلیفی الهی برای همگان است.
این تجربه در تاریخ بنی‌اسرائیل و پیروان عیسی، برای مسلمانان امروز نیز هشداری روشن دارد. ما نیز ممکن است با استناد به روایت‌های متفرقه، فتاوای موروثی و آرای پیشوایان مذهبی، دین را بر خود و دیگران دشوار سازیم. گاهی درباره خوردن بعضی جانوران، استفاده از طلا و ابریشم، موسیقی، نگهداری سگ، گذاشتن ریش و بسیاری از رفتارهای روزانه، چنان احکام و جزئیاتی ساخته می‌شود که مردم آنها را فرمان قطعی خداوند می‌پندارند، بی‌آنکه دلیل روشن آن از کتاب الهی ارائه شده باشد. اگر کسی این موارد را به نام خداوند واجب یا حرام می‌داند، باید نشان دهد که آن معبود یگانه در کجا چنین حکمی مقرر کرده است. شهرت یک روایت یا قدمت یک فتوا، به‌خودی‌خود آن را به وحی تبدیل نمی‌کند.
اگر مولوی‌ها، مفتیان و دیگر پیشوایان مذهبی بدون حجت الهی حلال و حرام تعیین کنند و مردم نیز سخن آنان را در جایگاه فرمان نهایی خداوند بنشانند، همان خطر ارباب گرفتن انسان‌ها تکرار می‌شود که قرآن در توبه ۹:۳۱ نکوهش کرده است. عالم می‌تواند تعلیم دهد، دلیل بیاورد و مردم را در فهم کتاب یاری کند؛ اما حق ندارد رأی خود را بدون اذن خداوند به شریعتی الزام‌آور تبدیل سازد. نحل ۱۶:۱۱۶ نیز صریحا از ساختن عنوان‌های حلال و حرام و نسبت دادن دروغین آنها به خداوند نهی می‌کند. بررسی تفصیلی این موضوع در مقالهٔ «حلال و حرام در قرآن؛ حق تشریع الهی و خطر شریک‌سازی در دین» آمده است.
بااین‌همه، گشایش عیسی به معنای اختیار مستقل او برای تغییر دین نبود. خود او می‌فرماید: «وَجِئْتُكُم بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ»؛ یعنی با نشانه‌ای از پروردگارتان نزد شما آمده‌ام. در آیه پیشین، آل‌عمران ۳:۴۹، نشانه‌های رسالت او با تأکید بر اذن خداوند معرفی شده‌اند. بنابراین، حلال ساختن برخی ممنوعیت‌ها نیز بخشی از مأموریت الهی او بود، نه قانون‌گذاری مستقل در برابر پروردگار. عیسی با وحی و نشانهٔ الهی سخن می‌گفت و مردم را به فرمان خداوند فرامی‌خواند.
این حقیقت در پایان آیه روشن‌تر می‌شود: «فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ». عیسی نخست مردم را به تقوای خداوند و سپس به اطاعت از خود فرمان می‌دهد. اطاعت از او، اطاعت از رسولی است که با رسالت و اذن الهی آمده است، نه سپردن جایگاه معبود یا اختیار مستقل تشریع به یک انسان. در آل‌عمران ۳:۵۱ نیز خداوند از زبان عیسی بیان می‌کند که پروردگار او و مردم یکی است و باید همان پروردگار را عبادت کنند. پس راه عیسی به بندگی خود او پایان نمی‌یابد؛ بلکه انسان را به بندگی آن معبود یگانه بازمی‌گرداند.
درس این آیه برای امروز ما روشن است: وفاداری به دین، وفاداری به حقیقت نازل‌شده است، نه پاسداری بی‌چون‌وچرا از تمام احکام و رسوم موروثی. عیسی تورات را تصدیق کرد، اما در همان حال برخی ممنوعیت‌های پیشین را با اذن خداوند برداشت. پس هیچ‌کس حق ندارد محدودیت‌های ساختهٔ انسان را به نام دینداری مقدس سازد و راه‌هایی را که خداوند گشوده دوباره بر بندگانش ببندد. همان‌گونه که حلال ساختنِ آنچه خداوند حرام کرده بدون اذن او روا نیست، حرام کردنِ آنچه او اجازه داده نیز نشستن در جایگاه تشریع الهی است. راه پیامبران، دعوت به حقیقت و بندگی خداوند است؛ نه افزودن زنجیرهایی که او بر بندگانش مقرر نکرده است.
ارجاعات متقابل
- آل‌عمران ۳:۴۹ — نشانه‌های رسالت عیسی و تأکید بر اذن خداوند.
- آل‌عمران ۳:۵۱ — معرفی خداوند به‌عنوان پروردگار عیسی و مردم و فرمان به عبادت او.
- آل‌عمران ۳:۷۸ — نسبت دادن سخن غیرالهی به کتاب و به خداوند.
- آل‌عمران ۳:۹۳ — ممنوعیتی که اسرائیل پیش از نزول تورات بر خود قرار داده بود.
- نساء ۴:۱۶۰ — تحریم برخی طیبات از سوی خداوند به سبب ستم گروهی از بنی‌اسرائیل.
- مائده ۵:۴۶ — عیسی به‌عنوان تصدیق‌کنندهٔ تورات و دریافت‌کنندهٔ انجیل.
- مائده ۵:۴۸ — تصدیق کتاب‌های پیشین و تفاوت شرعه و منهاج جماعت‌ها.
- مائده ۵:۸۷ — نهی از حرام کردن طیباتی که خداوند حلال ساخته است.
- انعام ۶:۱۴۶ — محدودیت‌های ویژهٔ الهی بر گروهی از یهودیان.
- اعراف ۷:۱۵۷ — حلال ساختن طیبات، حرام ساختن خبائث و برداشتن بارها و زنجیرهای پیشین در مأموریت رسول امی.
- توبه ۹:۳۱ — ارباب گرفتن احبار و راهبان به جای خداوند.
- نحل ۱۶:۱۱۶ — نهی از نسبت دادن حلال و حرامِ ساخته‌شده به خداوند.
- زخرف ۴۳:۶۳ — آمدن عیسی با حکمت و روشن ساختن برخی اختلاف‌ها.
- حدید ۵۷:۲۷ — رهبانیتی که پیروان عیسی پدید آوردند، در حالی که خداوند آن را بر آنان مقرر نکرده بود.
آل عمران ۳:۵۱
ۗ
آن معبود یگانه پروردگار من و پروردگار شماست؛ پس او را بندگی کنید. این راهی راست است.»
آل عمران ۳:۵۲
ۖ
پس چون عیسی از آنان انکار احساس کرد، گفت: «چه کسانی یاوران من به سوی آن معبود یگانه هستند؟» حواریون گفتند: «ما یاوران آن معبود یگانه‌ایم؛ به آن معبود یگانه ایمان آوردیم، و گواه باش که ما تسلیم هستیم.
آل عمران ۳:۵۳
پروردگارا، به آنچه نازل کرده‌ای ایمان آوردیم و از فرستاده پیروی کردیم؛ پس ما را با گواهان بنویس.»
آل عمران ۳:۵۴
ۖ
و آنان تدبیر پنهان کردند و آن معبود یگانه تدبیر کرد؛ و آن معبود یگانه بهترین تدبیرکنندگان است.
آل عمران ۳:۵۵
ۖ
آنگاه که آن معبود یگانه گفت: «ای عیسی، من تو را به‌تمامی می‌گیرم و به سوی خود بالا می‌برم و از کسانی که کفر ورزیدند پاکت می‌سازم، و کسانی را که از تو پیروی کردند تا روز قیامت برتر از کسانی قرار می‌دهم که کفر ورزیدند. سپس بازگشت شما به سوی من است؛ پس میان شما درباره آنچه در آن اختلاف داشتید داوری می‌کنم.
آل عمران ۳:۵۶
اما کسانی که کفر ورزیدند، آنان را در دنیا و آخرت عذابی سخت می‌دهم، و یاورانی نخواهند داشت.
آل عمران ۳:۵۷
ۗ
و اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، پاداش‌هایشان را به‌تمامی به آنان می‌دهد؛ و آن معبود یگانه ستمکاران را دوست ندارد.»
آل عمران ۳:۵۸
این را از آیات و یادآوری حکیمانه بر تو می‌خوانیم.
آل عمران ۳:۵۹
ۖ
همانا مَثَل عیسی نزد آن معبود یگانه همچون مَثَل آدم است؛ او را از خاک آفرید، سپس به او گفت: «باش»؛ پس می‌شود.
آل عمران ۳:۶۰
حق از پروردگار توست؛ پس از تردیدکنندگان مباش.
آل عمران ۳:۶۱
پس هرکس پس از دانشی که به تو رسیده درباره او با تو بحث کند، بگو: «بیایید پسران خود و پسران شما، زنان خود و زنان شما، و خودمان و خودتان را فراخوانیم؛ سپس زاری کنیم و لعنت آن معبود یگانه را بر دروغگویان قرار دهیم.»
آل عمران ۳:۶۲
ۚ ۚ
همانا این همان سرگذشت راستین است؛ و هیچ معبودی جز آن معبود یگانه نیست؛ و همانا آن معبود یگانه همان شکست‌ناپذیر حکیم است.
آل عمران ۳:۶۳
پس اگر روی گرداندند، آن معبود یگانه به فسادگران داناست.
آل عمران ۳:۶۴
ۚ
بگو: «ای اهل کتاب، به سوی سخنی یکسان میان ما و شما بیایید: جز آن معبود یگانه را بندگی نکنیم، چیزی را شریک او نسازیم و برخی از ما برخی دیگر را به جای آن معبود یگانه ارباب نگیرد.» پس اگر روی گرداندند، بگویید: «گواه باشید که ما تسلیم هستیم.»
آل عمران ۳:۶۵
ۚ
ای اهل کتاب، چرا درباره ابراهیم بحث می‌کنید، در حالی که تورات و انجیل جز پس از او نازل نشده‌اند؟ آیا نمی‌اندیشید؟
آل عمران ۳:۶۶
ۚ
شما همان کسانید که درباره چیزی که از آن دانشی داشتید بحث کردید؛ پس چرا درباره چیزی که از آن دانشی ندارید بحث می‌کنید؟ آن معبود یگانه می‌داند و شما نمی‌دانید.
آل عمران ۳:۶۷
ابراهیم نه یهودی بود و نه نصرانی، بلکه حق‌گرا و تسلیم بود و از مشرکان نبود.
آل عمران ۳:۶۸
ۗ
همانا نزدیک‌ترین مردم به ابراهیم کسانی هستند که از او پیروی کردند، و این پیامبر و کسانی که ایمان آورده‌اند؛ و آن معبود یگانه سرپرست مؤمنان است.
آل عمران ۳:۶۹
گروهی از اهل کتاب دوست دارند شما را گمراه کنند؛ اما جز خودشان را گمراه نمی‌کنند و درنمی‌یابند.
آل عمران ۳:۷۰
ای اهل کتاب، چرا آیات آن معبود یگانه را انکار می‌کنید، در حالی که گواهی می‌دهید؟
آل عمران ۳:۷۱
ای اهل کتاب، چرا حق را با باطل می‌آمیزید و حق را پنهان می‌کنید، در حالی که می‌دانید؟
آل عمران ۳:۷۲
و گروهی از اهل کتاب گفتند: «به آنچه بر مؤمنان نازل شده، در آغاز روز ایمان بیاورید و در پایان آن انکار کنید؛ شاید بازگردند.
آل عمران ۳:۷۳
ۗ ۗ
و جز به کسی که از دین شما پیروی کرده باور نکنید — بگو: «هدایت، هدایت آن معبود یگانه است» — که به کسی مانند آنچه به شما داده شده داده شود، یا نزد پروردگارتان با شما حجت آورند. بگو: «فضل به دست آن معبود یگانه است؛ آن را به هرکه بخواهد می‌دهد، و آن معبود یگانه گشایشگر داناست.»
آل عمران ۳:۷۴
ۗ
هرکه را بخواهد به رحمت خود ویژه می‌گرداند؛ و آن معبود یگانه دارای فضل بزرگ است.
آل عمران ۳:۷۵
ۗ
و از اهل کتاب کسی هست که اگر او را بر ثروتی فراوان امین بدانی، آن را به تو بازمی‌گرداند؛ و از آنان کسی هست که اگر او را بر دیناری امین بدانی، آن را به تو بازنمی‌گرداند، مگر تا هنگامی که پیوسته بر سر او ایستاده باشی. این از آن روست که می‌گویند: «درباره امّی‌ها راهی بر ما نیست.» و بر آن معبود یگانه دروغ می‌بندند، در حالی که می‌دانند.
آل عمران ۳:۷۶
آری، هرکس به پیمان خود وفا کند و پروا داشته باشد، آن معبود یگانه پرهیزگاران را دوست دارد.
آل عمران ۳:۷۷
کسانی که پیمان آن معبود یگانه و سوگندهای خود را به بهایی اندک می‌فروشند، در آخرت بهره‌ای ندارند؛ و آن معبود یگانه در روز قیامت با آنان سخن نمی‌گوید و به آنان نمی‌نگرد و پاکشان نمی‌سازد، و برایشان عذابی دردناک است.
آل عمران ۳:۷۸
و از آنان گروهی هستند که زبان‌هایشان را به کتاب می‌پیچانند تا آن را از کتاب بپندارید، در حالی که از کتاب نیست؛ و می‌گویند: «این از نزد آن معبود یگانه است»، در حالی که از نزد آن معبود یگانه نیست؛ و بر آن معبود یگانه دروغ می‌بندند، در حالی که می‌دانند.
آل عمران ۳:۷۹
هیچ بشری را نسزد که آن معبود یگانه به او کتاب و داوری و پیامبری بدهد، سپس به مردم بگوید: «به جای آن معبود یگانه بندگان من باشید»؛ بلکه: «ربانی باشید، از آن رو که کتاب را آموزش می‌دادید و از آن رو که آن را می‌آموختید.»
آل عمران ۳:۸۰
ۗ
و به شما فرمان نمی‌دهد که فرشتگان و پیامبران را ارباب بگیرید. آیا پس از آنکه تسلیم شده‌اید، شما را به کفر فرمان می‌دهد؟
آل عمران ۳:۸۱
ۚ ۖ ۚ
و آنگاه که آن معبود یگانه از پیامبران پیمان گرفت: «هرچه از کتاب و حکمت به شما دادم، سپس فرستاده‌ای نزد شما آمد که آنچه را با شماست تصدیق می‌کند، باید به او ایمان بیاورید و یاری‌اش کنید.» گفت: «آیا اقرار کردید و بار پیمان مرا بر این پذیرفتید؟» گفتند: «اقرار کردیم.» گفت: «پس گواه باشید و من نیز با شما از گواهانم.»
آل عمران ۳:۸۲
پس کسانی که پس از آن روی گردانند، همان نافرمانان‌اند.
آل عمران ۳:۸۳
آیا دینی جز دین آن معبود یگانه می‌جویند، در حالی که هرکه در آسمان‌ها و زمین است، خواسته و ناخواسته، تسلیم او شده است و به سوی او بازگردانده می‌شوند؟
آل عمران ۳:۸۴
بگو: «به آن معبود یگانه و آنچه بر ما نازل شده و آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط نازل شده، و آنچه به موسی و عیسی و پیامبران از پروردگارشان داده شده ایمان آوردیم؛ میان هیچ‌یک از آنان جدایی نمی‌گذاریم و ما تسلیم او هستیم.»
آل عمران ۳:۸۵
و هرکس دینی جز تسلیم شدن بجوید، هرگز از او پذیرفته نمی‌شود و در آخرت از زیانکاران است.
آل عمران ۳:۸۶
ۚ
چگونه آن معبود یگانه گروهی را هدایت کند که پس از ایمانشان کفر ورزیدند و گواهی داده بودند که فرستاده حق است و نشانه‌های روشن به آنان رسیده بود؟ و آن معبود یگانه گروه ستمکاران را هدایت نمی‌کند.
آل عمران ۳:۸۷
کیفر آنان این است که لعنت آن معبود یگانه و فرشتگان و همه مردم بر آنان است.
آل عمران ۳:۸۸
در آن ماندگارند؛ عذاب از آنان کاسته نمی‌شود و به آنان مهلت داده نمی‌شود؛
آل عمران ۳:۸۹
مگر کسانی که پس از آن بازگشتند و اصلاح کردند؛ زیرا آن معبود یگانه آمرزنده مهربان است.
آل عمران ۳:۹۰
کسانی که پس از ایمانشان کفر ورزیدند، سپس بر کفر افزودند، توبه‌شان هرگز پذیرفته نمی‌شود؛ و آنان همان گمراهان‌اند.
آل عمران ۳:۹۱
ۗ
کسانی که کفر ورزیدند و در حال کفر مردند، از هیچ‌یک از آنان به اندازه پُری زمین طلا پذیرفته نمی‌شود، هرچند آن را فدیه بدهد. برای آنان عذابی دردناک است و یاورانی ندارند.
آل عمران ۳:۹۲
ۚ
هرگز به نیکی نمی‌رسید تا از آنچه دوست دارید انفاق کنید؛ و هرچه انفاق کنید، آن معبود یگانه به آن داناست.
آل عمران ۳:۹۳
ۗ
همه خوراک‌ها برای بنی‌اسرائیل حلال بود، جز آنچه اسرائیل پیش از نازل شدن تورات بر خود حرام کرده بود. بگو: «اگر راست می‌گویید، تورات را بیاورید و آن را بخوانید.»
آل عمران ۳:۹۴
پس هرکس پس از آن بر آن معبود یگانه دروغ ببندد، آنان همان ستمکاران‌اند.
آل عمران ۳:۹۵
ۗ
بگو: «آن معبود یگانه راست گفته است؛ پس از آیین ابراهیم، حق‌گرا، پیروی کنید؛ و او از مشرکان نبود.»
آل عمران ۳:۹۶
همانا نخستین خانه‌ای که برای مردم نهاده شد، همان است که در بکّه است؛ پربرکت و هدایتی برای جهانیان.
آل عمران ۳:۹۷
ۖ ۗ ۚ
در آن نشانه‌های روشن است، جایگاه ابراهیم؛ و هرکه وارد آن شود ایمن است. و برای آن معبود یگانه، حج آن خانه بر مردم است، بر کسی که بتواند راهی به سوی آن بیابد؛ و هرکس کفر ورزد، آن معبود یگانه از جهانیان بی‌نیاز است.
آل عمران ۳:۹۸
بگو: «ای اهل کتاب، چرا آیات آن معبود یگانه را انکار می‌کنید، در حالی که آن معبود یگانه بر آنچه می‌کنید گواه است؟»
آل عمران ۳:۹۹
ۗ
بگو: «ای اهل کتاب، چرا کسی را که ایمان آورده از راه آن معبود یگانه بازمی‌دارید و کجی آن را می‌جویید، در حالی که خود گواهید؟ و آن معبود یگانه از آنچه می‌کنید غافل نیست.»
آل عمران ۳:۱۰۰
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر از گروهی از کسانی که کتاب به آنان داده شده اطاعت کنید، شما را پس از ایمانتان به کفر بازمی‌گردانند.
آل عمران ۳:۱۰۱
ۗ
و چگونه کفر می‌ورزید، در حالی که آیات آن معبود یگانه بر شما خوانده می‌شود و فرستاده او در میان شماست؟ و هرکس به آن معبود یگانه چنگ زند، به راهی راست هدایت شده است.
آل عمران ۳:۱۰۲
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از آن معبود یگانه چنان‌که شایسته پروا از اوست پروا کنید، و جز در حال تسلیم نمیرید.
آل عمران ۳:۱۰۳
ۚ ۗ
و همگی به ریسمان آن معبود یگانه چنگ زنید و پراکنده نشوید؛ و نعمت آن معبود یگانه را بر خود یاد کنید، آنگاه که دشمن بودید و میان دل‌های شما پیوند داد و به نعمت او برادر شدید؛ و بر لبه گودالی از آتش بودید و شما را از آن رهانید. آن معبود یگانه آیات خود را این‌گونه برای شما روشن می‌کند، باشد که هدایت شوید.
آل عمران ۳:۱۰۴
ۚ
و باید از میان شما جماعتی باشند که به خیر فراخوانند و به کار پسندیده فرمان دهند و از کار ناپسند بازدارند؛ و آنان همان رستگاران‌اند.
آل عمران ۳:۱۰۵
ۚ
و مانند کسانی نباشید که پس از رسیدن نشانه‌های روشن به آنان، پراکنده شدند و اختلاف کردند؛ و برای آنان عذابی بزرگ است.
آل عمران ۳:۱۰۶
ۚ
روزی که چهره‌هایی سفید و چهره‌هایی سیاه می‌شوند. اما آنان که چهره‌هایشان سیاه شده است: «آیا پس از ایمانتان کفر ورزیدید؟ پس به سبب کفری که می‌ورزیدید عذاب را بچشید.»
آل عمران ۳:۱۰۷
و اما آنان که چهره‌هایشان سفید شده است، در رحمت آن معبود یگانه هستند؛ در آن ماندگارند.
آل عمران ۳:۱۰۸
ۗ
این آیات آن معبود یگانه است که به‌حق بر تو می‌خوانیم؛ و آن معبود یگانه ستمی برای جهانیان نمی‌خواهد.
آل عمران ۳:۱۰۹
ۚ
و آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است از آن آن معبود یگانه است؛ و کارها به سوی آن معبود یگانه بازگردانده می‌شوند.
آل عمران ۳:۱۱۰
ۗ ۚ
شما بهترین جماعتی بوده‌اید که برای مردم پدید آورده شده‌اید؛ به کار پسندیده فرمان می‌دهید و از کار ناپسند بازمی‌دارید و به آن معبود یگانه ایمان دارید. و اگر اهل کتاب ایمان می‌آوردند، برایشان بهتر بود؛ از آنان مؤمنانی هستند، و بیشترشان نافرمان‌اند.
آل عمران ۳:۱۱۱
ۖ
جز آزاری به شما زیان نمی‌رسانند؛ و اگر با شما بجنگند، به شما پشت می‌کنند، سپس یاری نمی‌شوند.
آل عمران ۳:۱۱۲
ۚ ۚ
هرجا یافت شوند، خواری بر آنان زده شده است، مگر با پیوندی از آن معبود یگانه و پیوندی از مردم؛ و به خشمی از آن معبود یگانه گرفتار شدند و درماندگی بر آنان زده شد. این از آن روست که آیات آن معبود یگانه را انکار می‌کردند و پیامبران را به‌ناحق می‌کشتند؛ این به سبب نافرمانی و تجاوزشان بود.
آل عمران ۳:۱۱۳
ۗ
یکسان نیستند؛ از اهل کتاب جماعتی استوارند که آیات آن معبود یگانه را در ساعت‌های شب می‌خوانند و سجده می‌کنند.
آل عمران ۳:۱۱۴
به آن معبود یگانه و روز واپسین ایمان دارند و به کار پسندیده فرمان می‌دهند و از کار ناپسند بازمی‌دارند و در نیکی‌ها می‌شتابند؛ و آنان از شایستگان‌اند.
آل عمران ۳:۱۱۵
ۗ
و هر کار خیری که انجام دهند، هرگز از آنان نادیده گرفته نمی‌شود؛ و آن معبود یگانه به پرهیزگاران داناست.
آل عمران ۳:۱۱۶
ۖ ۚ
کسانی که کفر ورزیدند، نه دارایی‌هایشان و نه فرزندانشان در برابر آن معبود یگانه چیزی از آنان دفع نمی‌کند؛ و آنان اهل آتش‌اند و در آن ماندگارند.
آل عمران ۳:۱۱۷
ۚ
مَثَل آنچه در این زندگی دنیا انفاق می‌کنند، همچون بادی است که در آن سرمایی سخت باشد و به کشتزار گروهی که به خود ستم کرده‌اند برسد و آن را نابود کند. آن معبود یگانه به آنان ستم نکرده است، بلکه خود به خویشتن ستم می‌کنند.
آل عمران ۳:۱۱۸
ۚ ۖ
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از غیر خود محرم راز نگیرید؛ آنان در تباه کردن شما کوتاهی نمی‌کنند و رنج شما را دوست دارند. دشمنی از دهان‌هایشان آشکار شده، و آنچه سینه‌هایشان پنهان می‌کند بزرگ‌تر است. آیات را برای شما روشن کرده‌ایم، اگر بیندیشید.
آل عمران ۳:۱۱۹
ۚ ۗ
شما آنان را دوست دارید، اما آنان شما را دوست ندارند، و شما به همه کتاب ایمان دارید. چون شما را ببینند می‌گویند: «ایمان آوردیم»، و چون تنها شوند، از خشم بر شما سرانگشتان خود را می‌گزند. بگو: «با خشم خود بمیرید.» آن معبود یگانه به آنچه در سینه‌هاست داناست.
آل عمران ۳:۱۲۰
ۖ ۗ
اگر نیکی‌ای به شما برسد، آنان را اندوهگین می‌کند؛ و اگر بدی‌ای به شما برسد، به آن شاد می‌شوند. و اگر شکیبایی و پروا داشته باشید، نیرنگشان هیچ زیانی به شما نمی‌رساند؛ آن معبود یگانه به آنچه می‌کنند احاطه دارد.
آل عمران ۳:۱۲۱
ۗ
و آنگاه که بامداد از نزد خانواده‌ات بیرون رفتی و مؤمنان را در جایگاه‌هایی برای نبرد می‌گماشتی؛ و آن معبود یگانه شنوای داناست.
آل عمران ۳:۱۲۲
ۗ
آنگاه که دو گروه از شما در آستانه سستی بودند، در حالی که آن معبود یگانه سرپرست آن دو بود؛ و مؤمنان باید بر آن معبود یگانه توکل کنند.
آل عمران ۳:۱۲۳
ۖ
و آن معبود یگانه شما را در بدر یاری کرد، در حالی که ناتوان بودید؛ پس از آن معبود یگانه پروا کنید، باشد که سپاس گزارید.
آل عمران ۳:۱۲۴
آنگاه که به مؤمنان می‌گفتی: «آیا برای شما کافی نیست که پروردگارتان شما را با سه هزار فرشته فرودآمده مدد رساند؟»
آل عمران ۳:۱۲۵
ۚ
آری، اگر شکیبایی و پروا داشته باشید و آنان همین دم بر شما بتازند، پروردگارتان شما را با پنج هزار فرشته نشان‌دار مدد می‌رساند.
آل عمران ۳:۱۲۶
ۗ
و آن معبود یگانه آن را جز مژده‌ای برای شما قرار نداد، و تا دل‌هایتان به آن آرام گیرد؛ و یاری جز از نزد آن معبود یگانهٔ شکست‌ناپذیر حکیم نیست؛
آل عمران ۳:۱۲۷
تا بخشی از کسانی را که کفر ورزیدند برکند یا آنان را خوار کند، پس نومید بازگردند.
آل عمران ۳:۱۲۸
هیچ‌چیز از این کار در اختیار تو نیست؛ یا به آنان بازمی‌گردد یا عذابشان می‌کند، زیرا آنان ستمکارند.
آل عمران ۳:۱۲۹
ۚ ۚ
و آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است از آن آن معبود یگانه است؛ هرکه را بخواهد می‌آمرزد و هرکه را بخواهد عذاب می‌کند؛ و آن معبود یگانه آمرزنده مهربان است.
آل عمران ۳:۱۳۰
ۖ
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، ربا را چندین برابرشده مخورید؛ و از آن معبود یگانه پروا کنید، باشد که رستگار شوید.
آل عمران ۳:۱۳۱
و از آتشی پروا کنید که برای کافران آماده شده است.
آل عمران ۳:۱۳۲
و از آن معبود یگانه و فرستاده اطاعت کنید، باشد که رحمت یابید.
آل عمران ۳:۱۳۳
و به سوی آمرزشی از پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن آسمان‌ها و زمین است و برای پرهیزگاران آماده شده، بشتابید؛
آل عمران ۳:۱۳۴
ۗ
آنان که در آسایش و سختی انفاق می‌کنند و خشم را فرو می‌برند و از مردم درمی‌گذرند؛ و آن معبود یگانه نیکوکاران را دوست دارد؛
آل عمران ۳:۱۳۵
و آنان که چون کاری زشت کنند یا بر خود ستم ورزند، آن معبود یگانه را یاد می‌کنند و برای گناهانشان آمرزش می‌خواهند؛ و چه کسی جز آن معبود یگانه گناهان را می‌آمرزد؟ و بر آنچه کرده‌اند، با آگاهی پافشاری نمی‌کنند.
آل عمران ۳:۱۳۶
ۚ
پاداش آنان آمرزشی از پروردگارشان و باغ‌هایی است که از زیر آنها نهرها جاری است؛ در آنها ماندگارند. و چه نیکوست پاداش عمل‌کنندگان.
آل عمران ۳:۱۳۷
پیش از شما سنت‌هایی گذشته است؛ پس در زمین بگردید و بنگرید که سرانجام تکذیب‌کنندگان چگونه بوده است.
آل عمران ۳:۱۳۸
این روشنگری برای مردم و هدایت و اندرزی برای پرهیزگاران است.
آل عمران ۳:۱۳۹
و سست نشوید و اندوهگین نباشید؛ و شما برترید، اگر مؤمن باشید.
آل عمران ۳:۱۴۰
ۚ ۗ
اگر زخمی به شما رسیده، به آن گروه نیز زخمی همانند آن رسیده است؛ و این روزها را میان مردم می‌گردانیم، و تا آن معبود یگانه کسانی را که ایمان آورده‌اند بداند و از میان شما گواهانی بگیرد؛ و آن معبود یگانه ستمکاران را دوست ندارد؛
آل عمران ۳:۱۴۱
و تا آن معبود یگانه کسانی را که ایمان آورده‌اند پالایش کند و کافران را از میان ببرد.
آل عمران ۳:۱۴۲
آیا پنداشتید وارد بهشت می‌شوید، در حالی که آن معبود یگانه هنوز کسانی از شما را که کوشیده‌اند نداند و شکیبایان را نداند؟
آل عمران ۳:۱۴۳
و شما پیش از آنکه با مرگ روبه‌رو شوید، آرزوی آن را می‌کردید؛ پس آن را دیدید، در حالی که می‌نگریستید.
آل عمران ۳:۱۴۴
ۚ ۚ ۗ
و محمد جز فرستاده‌ای نیست؛ پیش از او نیز فرستادگان گذشته‌اند. آیا اگر بمیرد یا کشته شود، بر پاشنه‌های خود بازمی‌گردید؟ و هرکس بر دو پاشنه خود بازگردد، هیچ زیانی به آن معبود یگانه نمی‌رساند؛ و آن معبود یگانه سپاسگزاران را پاداش خواهد داد.
آل عمران ۳:۱۴۵
ۗ ۚ
و هیچ نفسی جز به اذن آن معبود یگانه نمی‌میرد؛ نوشته‌ای با زمانی معین. هرکس پاداش دنیا را بخواهد، از آن به او می‌دهیم؛ و هرکس پاداش آخرت را بخواهد، از آن به او می‌دهیم؛ و سپاسگزاران را پاداش خواهیم داد.
آل عمران ۳:۱۴۶
ۗ
و چه بسیار پیامبری که همراه او خداپرستان بسیاری جنگیدند؛ پس در برابر آنچه در راه آن معبود یگانه به آنان رسید، سست نشدند و ناتوان نگشتند و تسلیم نشدند؛ و آن معبود یگانه شکیبایان را دوست دارد.
آل عمران ۳:۱۴۷
و سخنشان جز این نبود که گفتند: «پروردگارا، گناهان ما و زیاده‌روی ما در کارمان را بیامرز، گام‌هایمان را استوار کن و ما را بر گروه کافران یاری ده.»
آل عمران ۳:۱۴۸
ۗ
پس آن معبود یگانه پاداش دنیا و نیکویی پاداش آخرت را به آنان داد؛ و آن معبود یگانه نیکوکاران را دوست دارد.
آل عمران ۳:۱۴۹
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر از کسانی که کفر ورزیدند اطاعت کنید، شما را بر پاشنه‌هایتان بازمی‌گردانند و زیانکار بازخواهید گشت.
آل عمران ۳:۱۵۰
ۖ
بلکه آن معبود یگانه سرپرست شماست؛ و او بهترین یاوران است.
آل عمران ۳:۱۵۱
ۖ ۚ
در دل‌های کسانی که کفر ورزیدند هراس خواهیم افکند، از آن رو که چیزی را شریک آن معبود یگانه ساختند که هیچ حجتی درباره آن نازل نکرده است؛ و جایگاهشان آتش است، و چه بد است جایگاه ستمکاران.
آل عمران ۳:۱۵۲
ۖ ۚ ۚ ۖ ۗ
و آن معبود یگانه وعده خود را برای شما راست گردانید، آنگاه که به اذن او آنان را از پای درمی‌آوردید؛ تا آنکه سست شدید و در کار اختلاف کردید و پس از آنکه آنچه را دوست داشتید به شما نشان داد، نافرمانی کردید. از شما کسانی دنیا را می‌خواهند و از شما کسانی آخرت را می‌خواهند. سپس شما را از آنان بازگرداند تا شما را بیازماید؛ و از شما درگذشت. و آن معبود یگانه بر مؤمنان دارای فضل است.
آل عمران ۳:۱۵۳
ۗ
آنگاه که دور می‌شدید و به هیچ‌کس روی نمی‌گرداندید و فرستاده از پشت سرتان شما را فرامی‌خواند؛ پس اندوهی در برابر اندوه به شما داد، تا بر آنچه از دستتان رفت و آنچه به شما رسید اندوهگین نشوید؛ و آن معبود یگانه از آنچه می‌کنید آگاه است.
آل عمران ۳:۱۵۴
ۖ ۖ ۗ ۗ ۖ ۗ ۖ ۗ
سپس پس از اندوه، آرامشی بر شما فروفرستاد؛ خواب سبکی که گروهی از شما را فراگرفت؛ و گروهی تنها نگران خویش بودند، درباره آن معبود یگانه به‌ناحق گمان می‌بردند، گمان جاهلیت. می‌گفتند: «آیا چیزی از این کار در اختیار ماست؟» بگو: «این کار همه از آن آن معبود یگانه است.» در درون خود چیزی را پنهان می‌کنند که برای تو آشکار نمی‌کنند؛ می‌گویند: «اگر چیزی از این کار در اختیار ما بود، اینجا کشته نمی‌شدیم.» بگو: «اگر در خانه‌هایتان هم بودید، آنان که کشته شدن بر ایشان نوشته شده بود، به سوی بسترهایشان بیرون می‌آمدند.» و تا آن معبود یگانه آنچه را در سینه‌های شماست بیازماید و آنچه را در دل‌های شماست پالایش کند؛ و آن معبود یگانه به آنچه در سینه‌هاست داناست.
آل عمران ۳:۱۵۵
ۖ ۗ
کسانی از شما که روز رویارویی دو گروه روی گرداندند، شیطان آنان را تنها به سبب بخشی از آنچه کرده بودند لغزاند؛ و آن معبود یگانه از آنان درگذشت؛ آن معبود یگانه آمرزنده بردبار است.
آل عمران ۳:۱۵۶
ۗ ۗ
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، مانند کسانی نباشید که کفر ورزیدند و درباره برادرانشان، چون در زمین سفر کردند یا به جنگ رفتند، گفتند: «اگر نزد ما بودند، نمی‌مردند و کشته نمی‌شدند»؛ تا آن معبود یگانه آن را حسرتی در دل‌هایشان قرار دهد. و آن معبود یگانه زنده می‌کند و می‌میراند؛ و آن معبود یگانه به آنچه می‌کنید بیناست.
آل عمران ۳:۱۵۷
و اگر در راه آن معبود یگانه کشته شوید یا بمیرید، آمرزش و رحمتی از آن معبود یگانه بهتر از آن چیزی است که گرد می‌آورند.
آل عمران ۳:۱۵۸
و اگر بمیرید یا کشته شوید، بی‌گمان به سوی آن معبود یگانه گرد آورده می‌شوید.
آل عمران ۳:۱۵۹
ۖ ۖ ۖ ۚ
پس به رحمتی از آن معبود یگانه با آنان نرم شدی؛ و اگر تندخو و سخت‌دل بودی، از پیرامونت پراکنده می‌شدند. پس از آنان درگذر و برایشان آمرزش بخواه و در کار با آنان مشورت کن؛ و چون تصمیم گرفتی، بر آن معبود یگانه توکل کن؛ آن معبود یگانه توکل‌کنندگان را دوست دارد.
آل عمران ۳:۱۶۰
ۖ ۗ
اگر آن معبود یگانه شما را یاری کند، هیچ‌کس بر شما چیره نمی‌شود؛ و اگر شما را واگذارد، چه کسی پس از او شما را یاری می‌کند؟ و مؤمنان باید بر آن معبود یگانه توکل کنند.
آل عمران ۳:۱۶۱
ۚ ۚ
و هیچ پیامبری را نسزد که خیانت کند؛ و هرکس خیانت کند، روز قیامت آنچه را در آن خیانت کرده با خود می‌آورد؛ سپس به هر نفسی آنچه به دست آورده به‌تمامی داده می‌شود و بر آنان ستم نمی‌شود.
آل عمران ۳:۱۶۲
ۚ
آیا کسی که از خشنودی آن معبود یگانه پیروی کرده، مانند کسی است که به خشمی از آن معبود یگانه گرفتار شده و جایگاهش دوزخ است؟ و چه بد سرانجامی است.
آل عمران ۳:۱۶۳
ۗ
آنان نزد آن معبود یگانه درجاتی دارند؛ و آن معبود یگانه به آنچه می‌کنند بیناست.
آل عمران ۳:۱۶۴
آن معبود یگانه بر مؤمنان منت نهاد، آنگاه که در میان آنان فرستاده‌ای از خودشان برانگیخت که آیات او را بر آنان می‌خواند و پاکشان می‌سازد و کتاب و حکمت به آنان می‌آموزد، هرچند پیش از آن در گمراهی آشکار بودند.
آل عمران ۳:۱۶۵
ۖ ۗ
آیا چون مصیبتی به شما رسید که دو برابر آن را رسانده بودید، گفتید: «این از کجاست؟» بگو: «آن از خود شماست.» آن معبود یگانه بر هر چیزی تواناست.
آل عمران ۳:۱۶۶
و آنچه در روز رویارویی دو گروه به شما رسید، به اذن آن معبود یگانه بود، و تا مؤمنان را بداند؛
آل عمران ۳:۱۶۷
ۚ ۖ ۗ ۚ ۗ
و تا کسانی را که نفاق ورزیدند بداند. به آنان گفته شد: «بیایید در راه آن معبود یگانه بجنگید یا دفاع کنید.» گفتند: «اگر جنگی می‌دانستیم، از شما پیروی می‌کردیم.» آنان در آن روز به کفر نزدیک‌تر بودند تا به ایمان. با دهان‌هایشان چیزی می‌گویند که در دل‌هایشان نیست؛ و آن معبود یگانه به آنچه پنهان می‌کنند داناتر است.
آل عمران ۳:۱۶۸
ۗ
کسانی که خود نشستند و درباره برادرانشان گفتند: «اگر از ما اطاعت می‌کردند، کشته نمی‌شدند.» بگو: «اگر راست می‌گویید، مرگ را از خود دور کنید.»
آل عمران ۳:۱۶۹
ۚ
و هرگز کسانی را که در راه آن معبود یگانه کشته شده‌اند مرده مپندار؛ بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند؛
آل عمران ۳:۱۷۰
شادمان به آنچه آن معبود یگانه از فضل خود به آنان داده است، و درباره کسانی که از پی آنان هنوز به ایشان نپیوسته‌اند شادمانی می‌کنند که نه ترسی بر آنان است و نه اندوهگین می‌شوند؛
آل عمران ۳:۱۷۱
به نعمت و فضلی از آن معبود یگانه شادمانی می‌کنند، و اینکه آن معبود یگانه پاداش مؤمنان را تباه نمی‌کند.
آل عمران ۳:۱۷۲
ۚ
آنان که پس از رسیدن زخم به ایشان، دعوت آن معبود یگانه و فرستاده را پاسخ دادند؛ برای نیکوکاران و پرهیزگارانِ آنان پاداشی بزرگ است.
آل عمران ۳:۱۷۳
آنان که مردم به ایشان گفتند: «مردم برای شما گرد آمده‌اند، پس از آنان بترسید»؛ اما بر ایمانشان افزود و گفتند: «آن معبود یگانه ما را بس است، و چه نیکو کارسازی است.»
آل عمران ۳:۱۷۴
ۗ
پس با نعمت و فضلی از آن معبود یگانه بازگشتند، در حالی که هیچ بدی به آنان نرسیده بود، و از خشنودی آن معبود یگانه پیروی کردند؛ و آن معبود یگانه دارای فضل بزرگ است.
آل عمران ۳:۱۷۵
این تنها شیطان است که شما را از دوستانش می‌ترساند؛ پس از آنان نترسید و از من بترسید، اگر مؤمن هستید.
آل عمران ۳:۱۷۶
ۚ ۗ ۖ
و کسانی که در کفر می‌شتابند تو را اندوهگین نکنند؛ آنان هیچ زیانی به آن معبود یگانه نمی‌رسانند. آن معبود یگانه می‌خواهد برای آنان بهره‌ای در آخرت قرار ندهد؛ و برای آنان عذابی بزرگ است.
آل عمران ۳:۱۷۷
کسانی که کفر را به بهای ایمان خریدند، هیچ زیانی به آن معبود یگانه نمی‌رسانند؛ و برای آنان عذابی دردناک است.
آل عمران ۳:۱۷۸
ۚ ۚ
و کسانی که کفر ورزیدند نپندارند مهلتی که به آنان می‌دهیم برایشان بهتر است؛ تنها به آنان مهلت می‌دهیم تا بر گناه بیفزایند، و برای آنان عذابی خوارکننده است.
آل عمران ۳:۱۷۹
ۗ ۖ ۚ
آن معبود یگانه مؤمنان را بر آنچه شما بر آن هستید وانمی‌گذارد، تا پلید را از پاک جدا کند؛ و آن معبود یگانه شما را بر غیب آگاه نمی‌سازد، اما از فرستادگانش هرکه را بخواهد برمی‌گزیند. پس به آن معبود یگانه و فرستادگانش ایمان بیاورید؛ و اگر ایمان و پروا داشته باشید، برای شما پاداشی بزرگ است.
آل عمران ۳:۱۸۰
ۖ ۖ ۗ ۗ
و کسانی که در آنچه آن معبود یگانه از فضل خود به آنان داده بخل می‌ورزند، نپندارند که آن برایشان بهتر است؛ بلکه برایشان بدتر است. روز قیامت آنچه را در آن بخل ورزیدند به گردنشان حلقه خواهند کرد. و میراث آسمان‌ها و زمین از آن آن معبود یگانه است؛ و آن معبود یگانه از آنچه می‌کنید آگاه است.
آل عمران ۳:۱۸۱
ۘ
آن معبود یگانه سخن کسانی را که گفتند: «آن معبود یگانه فقیر است و ما توانگریم» شنید. آنچه گفتند و کشتن پیامبران به‌ناحق به دست آنان را خواهیم نوشت، و می‌گوییم: «عذاب سوزان را بچشید.»
آل عمران ۳:۱۸۲
این به سبب چیزی است که دست‌هایتان پیش فرستاده است، و اینکه آن معبود یگانه به بندگان ستم نمی‌کند.
آل عمران ۳:۱۸۳
ۗ
آنان که گفتند: «آن معبود یگانه با ما پیمان بسته است که به هیچ فرستاده‌ای ایمان نیاوریم تا برایمان قربانی‌ای بیاورد که آتش آن را بخورد.» بگو: «پیش از من فرستادگانی با نشانه‌های روشن و با آنچه گفتید نزد شما آمدند؛ پس چرا آنان را کشتید، اگر راست می‌گویید؟»
آل عمران ۳:۱۸۴
پس اگر تو را تکذیب کردند، پیش از تو نیز فرستادگانی تکذیب شدند که نشانه‌های روشن و نوشته‌ها و کتاب روشنگر آوردند.
آل عمران ۳:۱۸۵
ۗ ۖ ۗ
هر نفسی چشنده مرگ است؛ و پاداش‌های شما تنها در روز قیامت به‌تمامی داده می‌شود. پس هرکس از آتش دور داشته شود و به بهشت درآید، کامیاب شده است؛ و زندگی دنیا جز بهره‌ای فریبنده نیست.
آل عمران ۳:۱۸۶
ۚ
بی‌گمان در دارایی‌ها و جان‌هایتان آزموده خواهید شد؛ و از کسانی که پیش از شما به آنان کتاب داده شده و از کسانی که شرک ورزیده‌اند آزار بسیاری خواهید شنید. و اگر شکیبایی و پروا داشته باشید، این از کارهای نیازمند عزم است.
آل عمران ۳:۱۸۷
ۖ
و آنگاه که آن معبود یگانه از کسانی که کتاب به آنان داده شده پیمان گرفت: «باید آن را برای مردم روشن کنید و پنهانش نکنید»؛ اما آن را پشت سر خود افکندند و به بهایی اندک فروختند؛ چه بد چیزی به دست می‌آورند.
آل عمران ۳:۱۸۸
ۖ
هرگز کسانی را که به آنچه کرده‌اند شادمان‌اند و دوست دارند برای آنچه نکرده‌اند ستوده شوند، رسته از عذاب مپندار؛ و برای آنان عذابی دردناک است.
آل عمران ۳:۱۸۹
ۗ
و فرمانروایی آسمان‌ها و زمین از آن آن معبود یگانه است؛ و آن معبود یگانه بر هر چیزی تواناست.
آل عمران ۳:۱۹۰
همانا در آفرینش آسمان‌ها و زمین و آمدوشد شب و روز نشانه‌هایی برای خردمندان است؛
آل عمران ۳:۱۹۱
آنان که ایستاده و نشسته و بر پهلوهایشان آن معبود یگانه را یاد می‌کنند و در آفرینش آسمان‌ها و زمین می‌اندیشند: «پروردگارا، این را بیهوده نیافریده‌ای؛ تو منزهی؛ پس ما را از عذاب آتش نگاه دار.
آل عمران ۳:۱۹۲
ۖ
پروردگارا، هرکه را به آتش درآوری، او را خوار کرده‌ای؛ و برای ستمکاران یاورانی نیست.
آل عمران ۳:۱۹۳
ۚ
پروردگارا، ما نداکننده‌ای شنیدیم که به ایمان فرامی‌خواند: به پروردگارتان ایمان بیاورید؛ پس ایمان آوردیم. پروردگارا، گناهان ما را بیامرز و بدی‌های ما را بپوشان و ما را با نیکان برگیر.
آل عمران ۳:۱۹۴
ۗ
پروردگارا، آنچه را به واسطه فرستادگانت به ما وعده داده‌ای به ما بده، و روز قیامت خوارمان نکن؛ تو از وعده تخلف نمی‌کنی.»
آل عمران ۳:۱۹۵
ۖ ۖ ۗ
پس پروردگارشان به آنان پاسخ داد: «من عمل هیچ عمل‌کننده‌ای از شما را، مرد یا زن، تباه نمی‌کنم؛ شما از یکدیگرید. پس کسانی که هجرت کردند و از خانه‌هایشان بیرون رانده شدند و در راه من آزار دیدند و جنگیدند و کشته شدند، بدی‌هایشان را خواهم پوشاند و آنان را به باغ‌هایی درمی‌آورم که از زیر آنها نهرها جاری است؛ پاداشی از نزد آن معبود یگانه.» و پاداش نیکو نزد آن معبود یگانه است.
آل عمران ۳:۱۹۶
رفت‌وآمد کسانی که کفر ورزیدند در سرزمین‌ها تو را نفریبد.
آل عمران ۳:۱۹۷
ۚ
بهره‌ای اندک است؛ سپس جایگاهشان دوزخ است، و چه بد بستری است.
آل عمران ۳:۱۹۸
ۗ
اما کسانی که از پروردگارشان پروا کردند، برایشان باغ‌هایی است که از زیر آنها نهرها جاری است؛ در آنها ماندگارند، پذیرایی‌ای از نزد آن معبود یگانه؛ و آنچه نزد آن معبود یگانه است برای نیکان بهتر است.
آل عمران ۳:۱۹۹
ۗ ۗ
و از اهل کتاب کسانی هستند که به آن معبود یگانه و آنچه به سوی شما نازل شده و آنچه به سوی خودشان نازل شده ایمان دارند، در برابر آن معبود یگانه فروتن‌اند و آیات آن معبود یگانه را به بهایی اندک نمی‌فروشند. آنان پاداششان را نزد پروردگارشان دارند؛ آن معبود یگانه زودحساب است.
آل عمران ۳:۲۰۰
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، شکیبا باشید و در پایداری استوارتر بمانید و آماده و پیوسته بمانید، و از آن معبود یگانه پروا کنید، باشد که رستگار شوید.