ریشه قرآنی أ و ن
اکنون، هنگام حاضر و زمان وقوع یک رویداد؛ با بررسی معنای اوان و شاخه‌های دیگر خانواده در عربی کهن
صورت‌های قرآنی و لغوی
الْآنَ
واژهٔ زمانی قرآنی؛ اکنون؛ اشتقاق تاریخی محل اختلاف است
فَالْآنَ
صورت قرآنی با حرف پیوند؛ بقره ۲:۱۸۷
آلْآنَ
صورت قرآنی با همزهٔ پرسشی؛ دو کاربرد در یونس
أَوَان / آوِنَة
صورت‌های زمانیِ غیرقرآنی؛ هنگام و زمان‌ها
أَوْن
صورت لغوی؛ مدارا و آرامی؛ غیرقرآنی
آنَ يَؤُونُ
فعل لغوی برای مدارا؛ غیرقرآنی
تَأَوَّنَ
صورت لغویِ غیرقرآنی
واژه «الْآنَ» در قرآن به زمانی اشاره می‌کند که سخن در آن گفته می‌شود یا وضعیت تازه‌ای در آن برقرار شده است؛ یعنی «اکنون»، «همین حالا» یا در بعضی ساخت‌ها «از این پس». این واژه می‌تواند زمان یک سخن، آشکار شدن حقیقت، تغییر یک حکم، فرصت اقدام یا لحظه‌ای را مشخص کند که وقوع یک رویداد، وضعیت پیشین را دگرگون ساخته است.
در برخی نمایه‌های ریشه‌ای قرآن، «الآن» ذیل «أ و ن» قرار گرفته است؛ اما دادهٔ اصلیِ پیکرهٔ عربی قرآن، آن را به‌عنوان واژهٔ زمانی ثبت می‌کند و برایش ریشه‌ای تعیین نمی‌کند. واژه «أَوَان» نیز در زبان عربی به هنگام و زمان چیزی گفته می‌شود. بااین‌حال، درباره اشتقاق تاریخی «الآن» میان زبان‌شناسان قدیم اختلاف وجود دارد و انتساب آن به «أوان» تنها توضیح مطرح‌شده نیست.
خانواده «أ و ن» در فرهنگ‌های کهن شاخه دیگری نیز دارد که به مدارا، آهستگی، آرامش و درنگ مربوط است. این معناها باید شناخته شوند، اما نباید به صرف اشتراک حروف، معنای «الآن» در قرآن را به آرامش یا آهستگی تغییر داد.
۱. صورت قرآنی و کاربردهای عربی کهن
تمام کاربردهای قرآنی این مدخل به «الْآنَ» تعلق دارند. این واژه در بقره ۲:۷۱، بقره ۲:۱۸۷، نساء ۴:۱۸، انفال ۸:۶۶، یونس ۱۰:۵۱، یونس ۱۰:۹۱، یوسف ۱۲:۵۱ و جن ۷۲:۹ آمده است. در مجموع، هشت کاربرد در هشت آیه از شش سوره است.
در قرآن، «الآن» با ساخت‌هایی مانند «فَالْآنَ» و «آلْآنَ» نیز دیده می‌شود. این تفاوت‌ها مشتق‌های تازه نیستند؛ «فَـ» حرف پیوند است و در «آلْآنَ» همزه پرسشی به واژه افزوده شده است.
صورت‌هایی مانند «أَوَان»، «آوِنَة»، «أَوْن» و «تَأَوَّنَ» در عربی شناخته شده‌اند، اما به همین صورت در قرآن نیامده‌اند.
«أَوَان»؛ هنگام و زمان
«أَوَان» در زبان عربی به وقت، هنگام یا دوره‌ای از زمان گفته می‌شود. در تعبیرهایی مانند «أَوَانُ الْبَرْدِ»، منظور هنگام سرماست و «جَاءَ أَوَانُ الْأَمْرِ» فرا رسیدن وقت کاری را بیان می‌کند.
واژه «آوِنَة» نیز برای زمان‌ها یا نوبت‌های گوناگون به کار رفته است. در تعبیر «آوِنَةً بَعْدَ آوِنَةٍ»، مقصود وقوع چیزی در زمان‌های مختلف یا هر از گاهی است.
این کاربرد نشان می‌دهد که «أوان» لزوما به یک لحظه بسیار کوتاه اشاره نمی‌کند. ممکن است مدت یا هنگام مناسب یک کار باشد. در مقابل، «الآن» مشخصا زمان حاضر را در نسبت با لحظه سخن گفتن یا موقعیت جاری معرفی می‌کند.
شاهدی از شعر عربی کهن
در شعری از لبید بن ربیعه آمده است:
فَأَيَّ أَوَانٍ لَا تَجِئْنِي مَنِيَّتِي
بِقَصْدٍ مِنَ الْمَعْرُوفِ لَا أَتَعَجَّبِ
مضمون بیت چنین است: در هر هنگامی که مرگم فرا رسد، اگر بر راه شناخته‌شده و طبیعی خود باشد، از آن شگفت‌زده نمی‌شوم.
«أَوَانٍ» در این بیت به زمان یا هنگام وقوع یک رویداد اشاره دارد. شاعر از زمان مشخص و معلوم مرگ سخن نمی‌گوید، بلکه هر هنگامی را که آن رویداد فرا رسد در نظر دارد.
این شعر در دیوان لبید ثبت شده است. لبید از شاعرانی است که دوره پیش از اسلام و آغاز اسلام را درک کرده‌اند؛ بااین‌حال، تاریخ سرایش همین بیت به‌طور قطعی مشخص نیست. در نقل دیگری از همین بیت، «ما تجئني» به جای «لا تجئني» آمده است؛ این اختلاف نقل، معنای زمانی «أوان» را تغییر نمی‌دهد.
تعبیر «هَذَا أَوَانُ الْجِدِّ» در رجزی منسوب به عجاج، از شاعران دورهٔ اسلامی، نیز ثبت شده است؛ یعنی اکنون هنگام جدیت و کوشش است. در این ساخت، «أوان» زمانی را معرفی می‌کند که برای یک عمل مناسب یا فرا رسیده است. این نقل، شاهدِ کاربرد ثبت‌شدهٔ واژه است و به‌خودی‌خود قدمتِ پیش از قرآن را ثابت نمی‌کند.
این نمونه‌ها نشان می‌دهند که «أوان» برای تعیین زمان وقوع یا انجام کار در زبان عربی سابقه دارد.
«أَوْن»؛ آرامش، مدارا و آهستگی
در شاخه دیگری از این خانواده، «أَوْن» به آرامش، مدارا، آهستگی و شتاب نکردن مربوط است.
در منابع لغوی، «آنَ يَؤُونُ أَوْنًا» به معنای مدارا کردن یا با آرامش رفتار کردن ثبت شده است. تعبیر «أُنْ عَلَى نَفْسِكَ» نیز برای سفارش به شخصی به کار رفته که با خود مدارا کند و در حرکت یا کوشش شتاب نکند.
در رجزی که در منابع کهن نقل شده، آمده است:
وَسَفَرٌ كَانَ قَلِيلَ الْأَوْنِ
یعنی سفری که آسایش و مدارا در آن اندک بود. نام شاعر و تاریخ سرایش این قطعه در نقل مورد بررسی به‌طور قطعی روشن نیست.
در این کاربرد، «أَوْن» به کیفیت سفر مربوط است، نه به زمان وقوع آن. «قَلِيلَ الْأَوْنِ» به معنای کمبود آسودگی یا مدارا در سفر است.
ابن فارس در معجم مقاییس اللغة، شاخه «أ و ن» را بر مفهوم مدارا و آرامی استوار می‌کند. در لسان العرب نیز آهستگی در راه رفتن، استراحت، آسودگی و درنگ از کاربردهای این خانواده شمرده شده‌اند.
برخی گزارش‌های لغوی، «أَوْن» به معنای حرکت آرام را با «هَوْن» مرتبط دانسته‌اند. این گزارش‌ها برای بررسی تاریخی سودمندند، اما به‌تنهایی رابطه اشتقاقی میان آرامش و واژه زمانی «الآن» را ثابت نمی‌کنند.
از این رو، بهتر است دو میدان معنایی شناخته‌شده را جدا نگه داریم: یکی هنگام و زمان، و دیگری مدارا، آرامش و آهستگی. ساختن یک تعریف واحد که بدون شاهد، همه این کاربردها را نتیجه یک تصویر فرضی بداند، دقت پژوهش را کاهش می‌دهد.
۲. «الآن»؛ زمان حاضر در ساختمان زبان عربی
«الآن» در عربی اسم زمان است و از نظر دستوری نقش ظرف زمان دارد. در کاربرد رایج قرآنی، این واژه بر فتح بنا شده است؛ یعنی حرکت پایانی آن در ساخت‌های مختلف ثابت می‌ماند.
از نظر معنا، «الآن» زمان حاضر را معرفی می‌کند، اما زمان حاضر همیشه به یک لحظه ریاضی و بی‌امتداد محدود نیست.
وقتی کسی می‌گوید «اکنون حقیقت روشن شد»، از وضعیت فعلی نسبت به گذشته سخن می‌گوید. هنگامی که گفته می‌شود «اکنون این کار برای شما رواست»، زمان حاضر می‌تواند آغاز وضعیتی باشد که پس از آن نیز ادامه پیدا می‌کند.
بنابراین، سه نکته باید از یکدیگر جدا شوند: خود معنای «اکنون»، رویدادی که در این زمان اتفاق افتاده، و نتیجه‌ای که آن رویداد برای آینده دارد.
«الآن» تنها زمان را مشخص می‌کند. اینکه در آن زمان حقیقتی آشکار شده، حکمی تغییر کرده، کسی توبه کرده یا وضعیتی پایان یافته است، از دیگر واژه‌های جمله فهمیده می‌شود.
اختلاف زبان‌شناسان درباره اصل «الآن»
درباره ساختمان تاریخی «الآن» چند تحلیل در میان زبان‌شناسان قدیم وجود دارد.
در یک تحلیل، اصل آن «أَوَان» دانسته شده است. بر این اساس، دگرگونی‌های آوایی و حذف بخشی از ساختمان واژه به پیدایش صورت «الآن» انجامیده است. فراء و ابن انباری از کسانی‌اند که توضیح‌هایی در این زمینه به آنان نسبت داده شده است.
در تحلیل دیگری، واژه با فعل «آنَ» به معنای فرا رسیدن وقت مرتبط دانسته شده است. این فعل در سنت لغوی با ساخت «آنَ يَئِينُ» نیز ثبت شده و با فعل «أَنَى يَأْنِي» از نظر معنا نزدیکی دارد.
در مقابل، بحث دیگری درباره خود جایگاه دستوری «الآن» مطرح است. خلیل، سیبویه و برخی دیگر آن را اسم زمان مبنی بر فتح بررسی کرده‌اند، ولی درباره نقش «ال» و علت ثابت ماندن ساختمان آن اختلاف توضیح وجود دارد.
این نظریه‌ها یک مسئله واحد را از یک جهت بررسی نمی‌کنند: بعضی درباره ریشه تاریخی‌اند و بعضی درباره ساختمان دستوری واژه پس از تثبیت آن در زبان.
بنابراین، دسته‌بندی «الآن» ذیل «أ و ن» در برخی نمایه‌ها، برای تنظیم کاربردهای قرآنی قابل استفاده است، اما به‌تنهایی اختلاف تاریخی درباره اشتقاق واژه را حل نمی‌کند.
برای فهم آیات قرآن، نتیجه قطعی‌تر و مشترک میان این تحلیل‌ها روشن است: «الآن» به زمان حاضر اشاره می‌کند و از نظر دستوری ظرف زمان است.
۳. اکنون در برابر گذشته؛ آشکار شدن حقیقت و تغییر وضعیت
«الْآنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ»؛ اکنون حقیقت را آوردی
در سوره بقره آمده است:
قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَا ذَلُولٌ تُثِيرُ الْأَرْضَ وَلَا تَسْقِي الْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لَا شِيَةَ فِيهَا قَالُوا الْآنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوهَا وَمَا كَادُوا يَفْعَلُونَ
«گفت: او می‌گوید آن گاوی است که نه رام شده تا زمین را شخم بزند و نه کشتزار را آبیاری کند؛ سالم و بی‌عیب است و هیچ رنگ متفاوتی در آن نیست. گفتند: اکنون حق را آوردی. پس آن را ذبح کردند، در حالی که نزدیک بود انجام ندهند.» (بقره ۲:۷۱)
«الآن» در این آیه بخشی از سخن بنی‌اسرائیل است. آنان پس از پرسش‌های پی‌درپی و دریافت توضیحات بیشتر درباره گاو، می‌گویند: «اکنون حق را آوردی.»
در این ساخت، «الآن» زمان سخن آنان را در برابر مراحل پیشین گفتگو قرار می‌دهد. آنان اکنون پاسخ را روشن یا کافی می‌دانند.
اما خود واژه «الآن» به معنای روشن شدن حقیقت نیست. این معنا از «جِئْتَ بِالْحَقِّ» به دست می‌آید.
همچنین جمله نقل‌شده، سخن همان گویندگان است. از آن نباید نتیجه گرفت که پاسخ‌های پیشین موسی حقیقت نداشتند و تنها آخرین پاسخ حق بوده است. آیه گزارش می‌کند که آنان در این مرحله چنین گفتند.
بنابراین، ترجمه دقیق «الآن» همان «اکنون» است؛ و برداشت گویندگان درباره حقیقت، بخش دیگری از جمله است.
«الْآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ»؛ اکنون حقیقت آشکار شد
در داستان یوسف آمده است:
قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ إِذْ رَاوَدْتُنَّ يُوسُفَ عَنْ نَفْسِهِ قُلْنَ حَاشَ لِلَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَالَتِ امْرَأَتُ الْعَزِيزِ الْآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ أَنَا رَاوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ
«گفت: ماجرای شما چه بود هنگامی که یوسف را به سوی خود فراخواندید؟ گفتند: آن معبود یگانه منزه است؛ ما هیچ بدی از او سراغ نداریم. همسر عزیز گفت: اکنون حقیقت آشکار شد؛ من بودم که او را به سوی خود فراخواندم و او بی‌گمان از راستگویان است.» (یوسف ۱۲:۵۱)
در این آیه، همسر عزیز پس از پرسش و پاسخ درباره واقعه گذشته، حقیقت را آشکارا بیان می‌کند.
«الآن» زمان این آشکار شدن را مشخص می‌کند و در برابر دوره‌ای قرار می‌گیرد که حقیقت پنهان یا محل اختلاف بوده است.
اما «حَصْحَصَ» فعل مستقلی است که آشکار و روشن شدن حقیقت را بیان می‌کند. نباید معنای آن را داخل «الآن» گذاشت.
تفاوت این دو واژه روشن است: «الآن» پاسخ می‌دهد چه هنگام؛ «حصحص» بیان می‌کند چه اتفاقی افتاده است.
در هر دو آیه بقره ۲:۷۱ و یوسف ۱۲:۵۱، واژه «الآن» در گفتار انسانی آمده و زمان ادعای روشن شدن حقیقت را معرفی می‌کند. اما ارزش و صحت آن گفتار باید از سیاق و شواهد مربوط سنجیده شود.
«فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ»؛ آغاز یک وضعیت تازه
در بقره ۲:۱۸۷، پس از بیان حکم آمیزش زناشویی در شب‌های روزه، آگاهی آن معبود یگانه از رفتار مخاطبان، و یادکرد پذیرش توبه و عفو، عبارت «فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ» آمده است.
در این ساخت، «فَـ» جمله را با آنچه پیش از آن آمده پیوند می‌دهد و «الآن» زمان وضعیت تازه را مشخص می‌کند.
نکته مهم آن است که «اکنون» در این آیه به معنای تنها یک لحظه کوتاه برای انجام عمل نیست. آیه حکم مربوط به شب‌های روزه را بیان می‌کند و «فَالْآنَ» آغاز وضعیت مورد خطاب را نشان می‌دهد.
بنابراین، «پس اکنون» ترجمه مستقیم است، اما در فارسی «پس از این» نیز می‌تواند جنبه استمرار وضع تازه را روشن کند؛ مشروط بر آنکه این معنا از سیاق فهمیده شود، نه اینکه معنای لغوی «الآن» به آینده تغییر داده شود.
وجود «الآن» در این آیه نشان‌دهنده تفاوت وضعیت کنونی با وضع پیشین است، اما به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که منشأ وضع پیشین چه بوده یا آیا آیه‌ای موجود در مصحف نسخ شده است. این مسائل به بررسی مستقل احکام و سیاق نیاز دارند.
«الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ»؛ اکنون تخفیف داده شد
در سوره انفال آمده است:
الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًا فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ
«اکنون آن معبود یگانه بر شما آسان گرفت و دانست که در میان شما ضعفی وجود دارد. پس اگر از شما صد نفر صابر باشند، بر دویست نفر چیره می‌شوند؛ و اگر از شما هزار نفر باشند، به اذن آن معبود یگانه بر دو هزار نفر چیره می‌شوند. و آن معبود یگانه با صابران است.» (انفال ۸:۶۶)
در این آیه، «الآن» در آغاز جمله قرار گرفته و به تخفیف و آسان‌گیری مربوط است.
آیه پیشین، انفال ۸:۶۵، نسبت دیگری میان شمار صابران و مخالفان بیان کرده است. بنابراین، «الآن» در آیه ۶۶ یک تفاوت زمانی و موقعیتی را برجسته می‌کند.
اما معنای لغوی این واژه خود «تخفیف» نیست؛ تخفیف از فعل «خَفَّفَ» فهمیده می‌شود.
همچنین «الآن» به‌تنهایی علت این تغییر را بیان نمی‌کند. آیه خود از ضعف موجود در میان مخاطبان سخن می‌گوید. این توضیح بخشی از خبر آیه است و نباید به معنای ظرف زمان منتقل شود.
این کاربرد در کنار بقره ۲:۱۸۷ نشان می‌دهد که «الآن» می‌تواند آغاز یک وضعیت تازه را مشخص کند؛ وضعیتی که آثار آن ممکن است پس از لحظه بیان نیز ادامه پیدا کند.
۴. «آلآن»؛ اکنون که هنگام پاسخ‌گویی فرا رسیده است؟
در دو آیه سوره یونس، «الآن» همراه همزه پرسشی آمده است. این همزه در رسم و تلفظ با صورت «آلْآنَ» آشکار می‌شود.
خود واژه همچنان به زمان حاضر اشاره دارد، اما افزودن همزه پرسشی و قرار گرفتن آن در سیاق خاص، جمله را به پرسشی انتقادی یا انکاری تبدیل می‌کند.
ایمان آوردن پس از وقوع آنچه انکار می‌شد
در سوره یونس آمده است:
أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ آمَنْتُمْ بِهِ آلْآنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ
«آیا آنگاه که واقع شد به آن ایمان می‌آورید؟ اکنون؟ در حالی که پیش‌تر برای فرا رسیدنش شتاب می‌خواستید!» (یونس ۱۰:۵۱)
در این آیه، پرسش درباره کسانی است که وقوع امری را به شتاب می‌خواستند، اما هنگامی که واقع شد، از ایمان آوردن به آن سخن به میان می‌آید.
«آلآن» زمان این واکنش را برجسته می‌کند. لحن پرسشی آیه، دیرهنگام بودن یا تناقض این موضع را آشکار می‌سازد.
بااین‌حال، معنای لغوی «الآن» همچنان «اکنون» است. تأخیر، اعتراض و نکوهش از ساخت پرسشی و تقابل زمان حاضر با رفتار گذشته به دست می‌آیند.
«آلآن وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ»؛ اکنون، پس از آن نافرمانی؟
در ادامه داستان فرعون آمده است:
آلْآنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ
«اکنون؟ در حالی که پیش از این نافرمانی کردی و از فسادگران بودی؟» (یونس ۱۰:۹۱)
در یونس ۱۰:۹۰، فرعون هنگام گرفتار شدن در غرق، از ایمان خود سخن می‌گوید. آیه ۹۱ در پاسخ، زمان این اظهار ایمان را در برابر نافرمانی و فساد پیشین او قرار می‌دهد.
تعبیر «آلآن» در این سیاق، پرسشی نکوهش‌آمیز است. اما باز هم باید میان واژه و لحن جمله تفاوت گذاشت. «اکنون» به‌خودی‌خود به معنای «بسیار دیر» نیست؛ وضعیت فرعون، نافرمانی گذشته و لحظه غرق شدن، چنین معنایی را در این جمله پدید می‌آورند.
این دو کاربرد نشان می‌دهند که همزه پرسشی می‌تواند «الآن» را به ابزاری برای برجسته کردن دیرهنگامی یک واکنش تبدیل کند، بدون آنکه هسته زمانی واژه تغییر کند.
«إِنِّي تُبْتُ الْآنَ»؛ زمان توبه و فرصت آن
در سوره نساء آمده است:
وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّىٰ إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَٰئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
«و توبه برای کسانی نیست که پیوسته بدی‌ها انجام می‌دهند، تا آنکه مرگ یکی از آنان فرا رسد و بگوید: من اکنون توبه کردم؛ و نه برای کسانی که در حال کفر می‌میرند. برای آنان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم.» (نساء ۴:۱۸)
«الآن» در سخن شخصی آمده که هنگام فرا رسیدن مرگ اظهار توبه می‌کند.
اینجا نیز واژه به زمان حاضر اشاره دارد، اما آن زمان با وضعیتی ویژه مشخص شده است: مرگ به شخص رسیده و او پس از ادامه اعمال بد، از توبه سخن می‌گوید.
در نساء ۴:۱۷ نیز از توبه کسانی سخن رفته که پس از انجام بدی، در زمانی نزدیک بازمی‌گردند. خواندن این دو آیه در کنار یکدیگر برای فهم تفاوت فرصت توبه و تأخیر تا هنگام مرگ اهمیت دارد.
این تفاوت، نتیجه سیاق آیات است؛ نه اینکه خود واژه «الآن» به معنای «هنگام مرگ» یا «توبه پذیرفته‌نشده» باشد.
۵. «الآن» و تغییر وضعیت در گزارش جن
در سوره جن آمده است:
وَأَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْهَا مَقَاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهَابًا رَصَدًا
«و ما پیش‌تر در جایگاه‌هایی از آن برای شنیدن می‌نشستیم؛ اما هر کس اکنون به شنیدن بپردازد، شهابی در کمین خود می‌یابد.» (جن ۷۲:۹)
در این آیه، «الآن» در برابر «كُنَّا نَقْعُدُ» قرار گرفته است. گویندگان، وضع گذشته خود را با وضعیت کنونی مقایسه می‌کنند.
از نظر زبان، ساخت آیه روشن است: پیش‌تر چنین می‌کردیم، اما اکنون کسی که برای شنیدن اقدام کند با وضع دیگری روبه‌رو می‌شود.
در اینجا «الآن» زمان وضعیت تازه را مشخص می‌کند. واژه به‌خودی‌خود نه از شهاب سخن می‌گوید و نه علت این تغییر را بیان می‌کند.
همچنین نمی‌توان فقط از «الآن» تاریخ دقیق آغاز این وضعیت یا سازوکار فیزیکی آن را استخراج کرد. برای چنین نتیجه‌ای به شواهد دیگری نیاز است.
در این کاربرد، همان کارکرد زمانی دیده می‌شود که در بقره ۲:۱۸۷ و انفال ۸:۶۶ نیز وجود داشت: قرار دادن وضعیت حاضر در برابر وضعیتی پیشین.
جمع‌بندی
در نمایه‌هایی که این انتساب را می‌پذیرند، مدخل «أ و ن» تنها با واژه «الآن» و صورت‌های پیوسته به آن حضور دارد. معنای این واژه «اکنون» یا «زمان حاضر» است؛ زمانی که از موقعیت سخن گفتن یا وضعیت جاری شناخته می‌شود.
کاربردهای قرآنی نشان می‌دهند که «الآن» می‌تواند در برابر گذشته قرار گیرد، آغاز وضعیتی تازه را نشان دهد، زمان آشکار شدن حقیقت را مشخص کند یا در ساخت پرسشی، دیرهنگام بودن یک واکنش را برجسته سازد. اما هیچ‌یک از این نتایج، معنای لغوی خود واژه را تغییر نمی‌دهند.
«أوان» در زبان عربی به هنگام و زمان مربوط است و در میان زبان‌شناسان قدیم، یکی از مبناهای پیشنهادی برای توضیح پیدایش «الآن» بوده است. بااین‌حال، اختلاف درباره اشتقاق تاریخی واژه واقعی است و نباید یک احتمال را نتیجه قطعی معرفی کرد.
در شاخه دیگری از خانواده «أ و ن»، معناهای مدارا، آرامش، آهستگی و درنگ ثبت شده‌اند. این کاربردها بخشی از میراث زبان عربی‌اند، اما شواهد کافی برای استخراج معنای «آرامش» از «الآن» قرآنی وجود ندارد.
معنای تثبیت‌شده «الآن» در قرآن، «اکنون؛ زمان حاضر در نسبت با موقعیت سخن یا رویداد» است. تفاوت‌های معنایی هشت کاربرد آن از فعل‌ها، حروف، گویندگان و سیاق هر آیه به دست می‌آیند، نه از تغییر هسته معنایی این واژه.